Kad\u0131n Hastal\u0131klar\u0131 ve Do\u011fum Uzman\u0131 Op. Dr. Niyazi Emre Turgut, iyi bir ya\u015fam tarz\u0131 ile erken menopoz s\u00fcrecinin yava\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Erken menopoz, 44 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce adetin d\u00fczenli olmamas\u0131 ya da hi\u00e7 adet g\u00f6rememe ve kad\u0131nda yumurta kalmamas\u0131yla ilgili bir durum ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bah\u00e7eci T\u00fcp Bebek Merkezi\u2019nden Kad\u0131n Hastal\u0131klar\u0131 ve Do\u011fum Uzman\u0131 Op. Dr. Niyazi Emre Turgut, erken menopoz d\u00f6nemi hakk\u0131nda bilgiler verdi. Op. Dr. Turgut, erken menopozun kendi i\u00e7inde farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini, 40 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce, yani zaman\u0131ndan \u00f6nce g\u00f6r\u00fclen yumurta fonksiyonunun bitmesiyle birlikte \u00fcreme ve adet g\u00f6rme yetene\u011finin kaybolmas\u0131na ise premat\u00fcrovarial yetmezlik olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ayr\u0131ca Op. Dr. Turgut, 40-44 ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen durumun ise erken menopoz oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
\u2019\u2019Ailede erken menopoz \u00f6yk\u00fcs\u00fc varsa risk ta\u015f\u0131yorsunuz demektir\u2019\u2019<\/p>\n
Erken menopozun genetik olabilece\u011fini belirten Op. Dr. Turgut, \u2019\u2019E\u011fer ailede, \u00f6zellikle anne, teyze veya ablada erken menopoz varsa, bu sizin de risk alt\u0131nda oldu\u011funuzu g\u00f6sterir. Y\u00fczde 10-15 oran\u0131nda sizi daha riskli yapar\u2019\u2019 dedi.<\/p>\n
\u2019\u2019Kad\u0131nlar\u0131 en \u00e7ok duygusal olarak etkiler\u2019\u2019<\/p>\n
Menopoz d\u00f6neminde art\u0131k adet g\u00f6r\u00fclmemesiyle birlikte v\u00fccutta baz\u0131 fizyolojik ve psikolojik de\u011fi\u015fikliklerin meydana geldi\u011fini s\u00f6yleyen Op. Dr. Turgut, \u2019\u2019Kad\u0131nlar duygusal olarak \u00e7ok etkileniyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc genelde kad\u0131nl\u0131k fonksiyonlar\u0131n\u0131n bitti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Her ne kadar adet g\u00f6rd\u00fckleri s\u00fcrece a\u011fr\u0131lar\u0131ndan vs. yak\u0131nm\u0131\u015f olsalar da, adet g\u00f6rmek kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131n devam etti\u011fi hissiyat\u0131n\u0131 verir. B\u00f6yle olunca da birden kesilmesi halinde bocalama ya\u015fanabiliyor. Medikal anlamda, \u00f6strojen hormonunun v\u00fccuttan uzakla\u015fmas\u0131, sa\u00e7 telinden ayak t\u0131rna\u011f\u0131na kadar v\u00fccudun pek \u00e7ok b\u00f6lgesini etkiliyor. Beyinde; alg\u0131lama, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve problem \u00e7\u00f6zme gibi fonksiyonlarda yava\u015flama meydana geliyor. Baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, Alzheimer riskinin menopoz sonras\u0131 artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Cilt dirili\u011fini kaybediyor, daha esnek bir hal al\u0131yor. Ya\u015flanma h\u0131zlan\u0131yor. G\u00f6rme bozukluklar\u0131 art\u0131yor. \u00d6strojen damarlar\u0131 korur, eksikli\u011finde ise kad\u0131nlar\u0131n kalp krizi ge\u00e7irme oranlar\u0131 erkeklere yakla\u015f\u0131r. Kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olumsuz etkilenmesiyle birlikte kemik erimesi ba\u015flar. Cinselli\u011fe y\u00f6nelim ve al\u0131nan haz azal\u0131r\u2019\u2019 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n
\u2019\u2019Menopoz belirtileri herkeste ayn\u0131 g\u00f6zlemlenmeyebilir\u2019\u2019<\/p>\n
Op. Dr. Turgut, menopozun en \u00e7ok bilinen belirtileri hakk\u0131nda \u015fu bilgileri verdi: \u2019\u2019Menopoz belirtileri herkeste ayn\u0131 de\u011fildir. Ama genelde kad\u0131n\u0131n adetleri s\u0131kla\u015fmaya ba\u015flar. 28-29 g\u00fcnde bir adet g\u00f6ren kad\u0131n, 22-23 g\u00fcnde bir g\u00f6rmeye ba\u015flar. Adet miktar\u0131 5-6 g\u00fcnlerden 2-3 g\u00fcne azalabilir. Tam tersine ayda iki kez adet g\u00f6renler de olabilir. Yumurta rezervi azald\u0131k\u00e7a, kistler olu\u015fmaya ba\u015flar ve d\u00fczeni bozar. Bunlar, menopozun habercisidir. Yumurtan\u0131n baz\u0131 aylar \u00e7\u0131kmas\u0131, baz\u0131 aylarsa \u00e7\u0131kmamas\u0131 durumunda, 3-4 ayda bir adet g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Devam\u0131nda s\u0131cak basmas\u0131, vajinal kuruluk, sinir hali, depresyon gibi farkl\u0131 ruh halleri ortaya \u00e7\u0131kar. \u00dclkemizdeki menopoz ya\u015f\u0131 ortalamas\u0131 49\u2019dur. Bu \u015fikayetler, genelde 43-44\u2019de ba\u015fl\u0131yor\u2019\u2019.<\/p>\n
\u2019\u2019Ya\u015fam tarz\u0131 ve beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131zla s\u00fcreci yava\u015flatman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn\u2019\u2019<\/p>\n
Op. Dr. Turgut, erken menopoza giri\u015f s\u00fcrecini yava\u015flatmak i\u00e7in al\u0131nabilecek baz\u0131 basit \u00f6nlemler ve y\u00f6ntemler hakk\u0131nda da bilgi verdi: Op. Dr. Turgut \u015f\u00f6yle devam etti. \u2019\u2019Ailede \u00f6yk\u00fc varsa yumurta rezervi konusunda uzman olan bir hekime gidilebilir. Ultrasonla kar\u0131ndan veya vajinal yoldan yumurta say\u0131s\u0131na bak\u0131labilir. Yumurtal\u0131klardaki folik\u00fcller tek tek say\u0131l\u0131yor. 5-7 yumurta alt s\u0131n\u0131rd\u0131r. Daha az dikkat edilmesi anlam\u0131na gelir. 7-12\/14 aras\u0131 normal, 14-15 \u00fczeri ise y\u00fcksek yumurta rezervi anlam\u0131na gelir. Ayr\u0131ca kan yoluyla bak\u0131lan AMH testi de var. Bu test her ne kadar d\u00fcnya genelinde standart olmasa da, iyi kliniklerde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yumurta rezervi hakk\u0131nda bilgi verir. 1\u2019in alt\u0131nda de\u011fer anormal, 1-3 aras\u0131 normal, 3\u2019ten fazlas\u0131 y\u00fcksek kabul edilir. Bu sonu\u00e7lar\u0131n ard\u0131ndan \u00e7ocuk sahibi olma fikri bulunan bir kad\u0131na, acele etmesi tavsiye edilir. Kad\u0131n ileride \u00e7ocuk sahibi olmak istiyorsa, yumurtas\u0131n\u0131 dondurmas\u0131n\u0131 tavsiye ediyoruz. Yumurta rezervi azal\u0131yorsa, menopoz ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Ancak, ya\u015fam tarz\u0131n\u0131z ve beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130yi bir ya\u015fam tarz\u0131, yeterli uyku, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme ve spor ile s\u00fcreci yava\u015flatmak m\u00fcmk\u00fcn. Uzak durulmas\u0131 gereken en \u00f6nemli madde ise sigara. \u00c7\u00fcnk\u00fc sigaran\u0131n yumurta say\u0131s\u0131 ve kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kan\u0131tland\u0131\u2019\u2019.<\/p>\n
\u2019\u2019Do\u011fru bilenen yanl\u0131\u015f: \u00f6strojen hormon tedavisi etkili bir y\u00f6ntem de\u011fil\u2019\u2019<\/p>\n
Op. Dr. Turgut, bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6strojen tedavisinin menopozu geciktirmedi\u011fini, toplumda yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lan bir konu oldu\u011funa vurgu yaparak, \u2019\u2019\u00dclkemizde en b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lan konulardan biridir. Toplum i\u00e7inde menopozu geciktirdi\u011fi s\u00f6ylenir ama maalesef b\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu de\u011fil. Menopoz gecikmez. Bir yumurta, kad\u0131na hem \u00f6strojen hem de progesteron hormonlar\u0131 sa\u011flar ve bunlar\u0131n aras\u0131ndaki dengeyle kad\u0131n adet g\u00f6r\u00fcr. Doktor bu tedavide \u00f6strojen ve progesteron hormonunu d\u0131\u015far\u0131dan ila\u00e7 y\u00f6ntemi ile verir. Bunun sayesinde yapay bir adet g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz kan da ger\u00e7ek bir kan de\u011fil, ilac\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yapay bir kand\u0131r. Yani ila\u00e7 kesildi\u011fi an, menopozdas\u0131n\u0131z demektir. \u00d6strojen hormon tedavisi eskiden \u00e7ok \u00f6nerilen bir y\u00f6ntemdi. \u0130lk ara\u015ft\u0131rmalarda olumlu sonu\u00e7lar verdi. Ancak daha sonraki ara\u015ft\u0131rmalar, meme kanseri \u00fczerinde etki olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in art\u0131k \u00f6nerilmiyor. Fakat baz\u0131 kad\u0131nlar, depresyon ve ate\u015f basmas\u0131 gibi etkilerden korunmak amac\u0131yla bu tedaviyi isteyebiliyor. Bu kad\u0131nlara smear testi, meme ultrasonu ve mamografi gibi testler yap\u0131larak, bunlar\u0131n her y\u0131l tekrarlanmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6ylenerek kullanmalar\u0131na izin verilebilir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, bu tedaviden yararlanmak i\u00e7in fito\u00f6strojen denen ye\u015fil yaprakl\u0131 bitkiler kullan\u0131labilir. \u00c7in t\u0131bb\u0131nda kullan\u0131lan baz\u0131 destekler de \u00f6nerilebilir\u2019\u2019 ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
OP. DR. N\u0130YAZ\u0130 EMRE TURGUT<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":223605,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[4955,5555,4535,15457,56534],"class_list":["post-223604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-erken","tag-menopoz","tag-mumkun","tag-surecini","tag-yavaslatmak"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/erken-menopoz-surecini-yavaslatmak-mumkun_446802a.jpg?fit=750%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Waw","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/223604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=223604"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/223604\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/223605"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=223604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=223604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=223604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}