Son d\u00f6nemde ya\u015fanan sebze ve meyve kaynakl\u0131 zehirlenmeler, bu besinlerin sofram\u0131za gelmeden nas\u0131l ve hangi y\u00f6ntemle y\u0131kanmas\u0131 gerekti\u011fini bir kez daha g\u00fcndeme getirdi. Ya\u015far \u00dcniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatlar\u0131 B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Seda Gen\u00e7, meyve sebze \u00fcretiminde kullan\u0131lan tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131ndaki tehlikeye dikkat \u00e7ekerek, yeti\u015fti\u011fi topraklardan t\u00fcrl\u00fc yollar kat ederek sofram\u0131za gelen meyve ve sebzelerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l ve hangi y\u00f6ntemle y\u0131kanmas\u0131 gerekti\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
Tar\u0131msal \u00fcr\u00fcn verimlili\u011fini artt\u0131rmak i\u00e7in g\u00fcn\u00fcm\u00fczde pestisit ad\u0131 verilen kimyasal i\u00e7erikli zirai m\u00fccadele ila\u00e7lar\u0131n\u0131n yayg\u0131n bir \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Ya\u015far \u00dcniversitesi Uygulamal\u0131 Bilimler Y\u00fcksekokulu Gastronomi ve Mutfak Sanatlar\u0131 B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Seda Gen\u00e7, bu kimyasal ila\u00e7lar\u0131n meyve ve sebzeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla insanlara ge\u00e7erek insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etti\u011fini s\u00f6yledi. Do\u00e7. Dr. Seda Gen\u00e7, pestisitlerin sinir sisteminden solunum sistemine kadar bir\u00e7ok olumsuz etki olu\u015fturdu\u011funu, kanser ve dola\u015f\u0131m sistemi hastal\u0131klar\u0131n\u0131n olu\u015fma riskini art\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131n bilindi\u011fini hat\u0131rlatarak, “Bu nedenle, taze meyve ve sebzelerden pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 uzakla\u015ft\u0131rmak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131makta” dedi.<\/p>\n
Sirkeli su ile temizlenebilir mi?<\/p>\n
Sebze ve meyveleri temizlemek i\u00e7in sirkeli su ile y\u0131kaman\u0131n \u00e7ok uzun zamand\u0131r kullan\u0131lan bir y\u00f6ntem oldu\u011funu ifade eden Do\u00e7. Dr. Gen\u00e7, “Y\u0131kama suyuna sirke ilave etmenin temel amac\u0131; asidik bir y\u0131kama ortam\u0131 olu\u015fturarak yetersiz y\u0131kama ihtimaline kar\u015f\u0131l\u0131k g\u0131da \u00fczerinde bulunabilen muhtemel zararl\u0131 biyolojik etkenlerin uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan pestisitlerin pek \u00e7o\u011funun aktif maddesi asidik ko\u015fullarda daha kararl\u0131 hale gelmektedir. Bu da yetersiz bir y\u0131kama nedeniyle bu t\u00fcr ila\u00e7lar g\u0131dadan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lamay\u0131p v\u00fccuda al\u0131n\u0131rsa olas\u0131 zararl\u0131 etkilerinin \u00e7ok daha uzun s\u00fcreler boyunca s\u00fcrd\u00fcrmelerini sa\u011flanmas\u0131, demektir. Hangi sebze ve meyvede hangi pestisitin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmedi\u011fi i\u00e7in sirkeli suyla y\u0131kanmamalar\u0131 gerekir. Sebze ve meyveleri tamamen tar\u0131m ilac\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn olmasa da bol duru suyla y\u0131kay\u0131p \u00f6zellikle ye\u015fillikleri suda bekletmek, en do\u011fru temizleme \u015feklidir” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Sebze ve meyveleri sirkeli suyla y\u0131kamak yerine bol su ile y\u0131kaman\u0131n tercih edilmesi gerekti\u011fini vurgulayan Do\u00e7. Dr. Gen\u00e7, “Bunun yan\u0131nda pestisitlerin i\u00e7erdi\u011fi aktif zehirli bile\u015fiklerinin alkali sularda \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 bozulduklar\u0131n\u0131n bilinmesi nedeniyle y\u0131kama suyunun i\u00e7ine yemek sodas\u0131 eklenmesi de \u00f6nerilmekte. Ancak sodal\u0131 su ile y\u0131kaman\u0131n her ne kadar pestisitlerin par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve olumlu bir etkisi oldu\u011fu kabul edilse de bu ila\u00e7lar\u0131n zararl\u0131 etkilerini tamamen ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil” dedi.<\/p>\n
Il\u0131k suda bekletilip bol su ile durulamak en uygun y\u00f6ntem<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Gen\u00e7, zirai ila\u00e7lar\u0131n zararl\u0131 etkilerinden korunmak i\u00e7in kullan\u0131labilecek di\u011fer bir etkin y\u00f6ntemin de insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmeyen zirai m\u00fccadele y\u00f6ntemleri kullan\u0131larak yeti\u015ftirilen, tercihen organik, iyi \u00fcretim uygulamalar\u0131 sertifikal\u0131 sebze ve meyvelerin t\u00fcketilmesi oldu\u011funu kaydetti. Gen\u00e7, “Ancak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda organik belgeli \u00fcr\u00fcnleri bulabilmek veya sat\u0131n alabilmek her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir. B\u00f6yle bir durumda sebze ve meyveleri sirkeli su ile y\u0131kamak yerine, \u0131l\u0131k suda bekletip sonras\u0131nda bol su ile durulaman\u0131n en uygun y\u00f6ntem oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmekte. Bunun yan\u0131nda, bilin\u00e7li t\u00fcketiciler olarak zararl\u0131 kimyasallar i\u00e7ermeyen, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve iyi tar\u0131m uygulamalar\u0131 ile yeti\u015ftirilmi\u015f g\u00fcvenilir \u00fcr\u00fcnleri talep etmek k\u0131sa vadede olmasa da orta vadede bu \u00fcr\u00fcnlerin uygun ko\u015fullarda pazarda bulunabilir olmas\u0131n\u0131n yolunu a\u00e7acakt\u0131r” diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SON D\u00d6NEMDE YA\u015eANAN SEBZE VE MEYVE KAYNAKLI ZEH\u0130RLENMELER, BU BES\u0130NLER\u0130N SOFRAMIZA GELMEDEN NASIL VE HANG\u0130 Y\u00d6NTEMLE YIKANMASI GEREKT\u0130\u011e\u0130N\u0130 B\u0130R KEZ DAHA G\u00dcNDEME GET\u0130RD\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":224013,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[11011,356,278,279,803,46784,3753,3890,56624,56625,18600],"class_list":["post-224012","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-hangi","tag-anlatti","tag-doc","tag-dr","tag-genc","tag-gerektigini","tag-meyve","tag-nasil","tag-sebzelerin","tag-yikanmasi","tag-yontemle"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/doc-dr-genc-meyve-ve-sebzelerin-nasil-ve-hangi-yontemle-yikanmasi-gerektigini-anlatti_479ae87.jpg?fit=666%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Wh6","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=224012"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224012\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/224013"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=224012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=224012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=224012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}