Diyabetin, son y\u0131llarda \u00e7ocuklarda \u00e7ok s\u0131k g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Aspendos Anadolu Hastanesi \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Doktor H\u00fcseyin Gen\u00e7, \u201cDiyabetli \u00e7ocuklar zaman\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 okulda ge\u00e7iriyor. Bu konuda \u00f6\u011fretmenlerin, acil durumlar i\u00e7in e\u011fitim almalar\u0131 gerekir\u201d dedi.<\/p>\n
V\u00fccudun beslenme kayna\u011f\u0131 olan \u015fekerin dengelenmesindeki \u00f6nemli hormonlar\u0131n ba\u015f\u0131nda ins\u00fclin geliyor. \u015eeker hastal\u0131\u011f\u0131 yani diyabet, bu hormondaki bozulmalara ba\u011fl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Genellikle yeti\u015fkin hastal\u0131\u011f\u0131 olarak bilinse de son d\u00f6nemlerde, konuyla ilgili fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n da artmas\u0131yla, \u00e7ocuklarda da tespit edilebiliyor. Diyabet sadece eri\u015fkinlerde de\u011fil \u00e7ocuklarda da g\u00f6r\u00fclen bir hastal\u0131kt\u0131r. Tedavi edilmedi\u011fi takdirde ilerler ve ba\u015fka sorunlara da yol a\u00e7ar. T\u00fcm d\u00fcnyaya gittik\u00e7e yay\u0131lan ve obezite ile birlikte tehlikeli boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtilen diyabet hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u00e7ocuklarda ortaya \u00e7\u0131kan belirtileri hakk\u0131nda Aspendos Anadolu Hastanesi \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Doktor H\u00fcseyin Gen\u00e7, a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. \u015eeker hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 Tip 1 ve Tip 2 olarak iki gruba ay\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Dr. Gen\u00e7, \u201cTip 2 i\u00e7in en \u00f6nemli risk fakt\u00f6r\u00fc \u015fi\u015fmanl\u0131kt\u0131r ve genetik fakt\u00f6rler. \u00c7ocukluk d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fclen Tip 1 diyabetin nedeni daha az bilinmektedir. Bu iki diyabet aras\u0131ndaki esas fark klinik bulgular\u0131n \u00e7\u0131kma h\u0131z\u0131d\u0131r. Tip 1 diyabetli \u00e7ocuklarda bulgular, 2-3 hafta i\u00e7erisinde aniden ortaya \u00e7\u0131karken, tip 2 diyabet bulgular\u0131 y\u0131llar i\u00e7erisinde olu\u015fur ve uzun s\u00fcre dikkatten ka\u00e7abilir\u201d ifadelerinde bulundu.<\/p>\n
Diyabette belirtiler<\/p>\n
\u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131n diyabetinden \u015f\u00fcphelenmeye gerektirecek ipu\u00e7lar\u0131na de\u011finen Gen\u00e7, “\u00c7ok su i\u00e7mek ve idrara \u00e7ok \u00e7\u0131kmak. Genellikle aileler \u00e7ok su i\u00e7me ve \u00e7ok idrara \u00e7\u0131kmay\u0131 \u00e7ok fark etmezler ve \u00f6nemsemezler. \u00d6rne\u011fin, hi\u00e7 alt\u0131n\u0131 \u0131slatmayan bir \u00e7ocuk alt\u0131n\u0131 \u0131slatmaya ba\u015flarsa, geceleri s\u0131k idrara \u00e7\u0131kmaya ba\u015flarsa ya da her g\u00fcn okula k\u00fc\u00e7\u00fck bir su \u015fi\u015fesiyle giderken b\u00fcy\u00fck bir su \u015fi\u015fesiyle gitmeye ba\u015flarsa bundan \u015f\u00fcphelenmeliyiz. Aileler bunlar\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131yor. E\u011fer \u00e7ocu\u011funuzun su \u015fi\u015fesi b\u00fcy\u00fcmeye ba\u015fl\u0131yorsa burada diyabetten \u015f\u00fcphelenmeliyiz ve doktora g\u00f6r\u00fcnmeliyiz. Bir di\u011fer \u015f\u00fcphelenece\u011fimiz nokta kilo kayb\u0131d\u0131r. \u0130ns\u00fclin ya\u011flar\u0131n depolanmas\u0131nda da \u00f6nemlidir. \u00c7ocuklarda yava\u015f yava\u015f ya\u011f ve kas dokusu erir. \u00c7ocuk zay\u0131flar. \u00c7ocuk bazen \u00fc\u00e7 d\u00f6rt haftada sekiz on kilo kaybedebilir. Okul performans\u0131nda azalma, bitkinlik, halsizlik, g\u00f6rme keskinli\u011finde azalma \u00f6nemli bulgulard\u0131r” dedi.<\/p>\n
“Obezite diyabeti tetikliyor”<\/p>\n
Tip 2 diyabetin yani yeti\u015fkin diyabetinin son y\u0131llarda \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n nedeni; obezite s\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndaki h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015f oldu\u011funu belirten Aspendos Anadolu Hastanesi \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Doktor H\u00fcseyin Gen\u00e7, \u201cObezite de son y\u0131llarda inan\u0131lmaz bir art\u0131\u015f s\u00f6z konusu. Beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 bozuldu. \u00c7ocuklar ne yaz\u0131k ki sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmiyor ve sonucunda obez oluyor. Bu durumda \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131na davetiye \u00e7\u0131kar\u0131yor. Ayr\u0131ca diyabete yatk\u0131n ailelerin \u00e7ocuklar\u0131nda daha belirgindir\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
“Diyabet e\u011fitimi verilmeli”<\/p>\n
“Diyabetli \u00e7ocuklar, zaman\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 okulda ge\u00e7iriyor” diyen Gen\u00e7, \u201cBu nedenle \u00f6\u011fretmenlerin deste\u011fine ihtiya\u00e7 duyarlar. \u00d6\u011fretmenler, kan \u015fekeri d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde ve acil durumlar i\u00e7in e\u011fitim almal\u0131lar. Diyabetli \u00e7ocuklar\u0131n ins\u00fclini yapmas\u0131na ve ara \u00f6\u011f\u00fcnlerini almalar\u0131 konusunda kolayl\u0131k sa\u011flanmal\u0131. Arkada\u015flar\u0131 ile uyumlu bir okul ya\u015fam\u0131 i\u00e7in bilgilendirme toplant\u0131lar\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tip 1 diyabetli \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6\u011fretmenleri, sorumluluk alamam diyerek \u00e7ocuklar\u0131 aktivitelerden uzak tutmalar\u0131 ayr\u0131ca bir sorundur. Aileler, \u00e7ocuklar ve okul g\u00f6revlileri e\u011fitim almal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc acil durumlarda ne yapmalar\u0131 gerekti\u011fini bilmeliler. \u00c7ocuk hastaneye gelene kadar bir s\u00fcre ge\u00e7er ve o s\u00fcrede beyin h\u00fccreleri zarar g\u00f6rebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc beyin h\u00fccreleri direkt \u015fekerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u201d s\u00f6zleriyle diyabet e\u011fitiminin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
“Egzersiz ve diyet \u015fart”<\/p>\n
Tip 1 diyabetinde ailelerin yapabilece\u011fi \u00e7ok \u015feyin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Gen\u00e7, bir hekime dan\u0131\u015fmalar\u0131 gerekti\u011fini, Tip 1 diyabetinin \u00f6zel bir tedavi gerektirdi\u011fini ve bu durumun \u00f6zel bir durum oldu\u011funu s\u00f6yledi. Gen\u00e7, kan \u015fekeri ve dozunun iyi ayarlanmas\u0131 ve diyetisyenden de destek al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Dr. Gen\u00e7, \u201cTip 2 diyabetinde ise \u00e7ocuklu\u011fundan itibaren beslenmesine dikkat etmeli ve egzersizi hayat\u0131ndan \u00e7\u0131karmamal\u0131. Spor \u015fart\u201d dedi.<\/p>\n
Gen\u00e7, \u201c\u00c7ocu\u011funun \u015feker hastas\u0131 oldu\u011funu \u00f6\u011frenen ebeveyinler, bu s\u00fcreci iyi y\u00f6netmeli. Neler yapabilirler? Psikiyatrisin devreye girmesi laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc anne baba ve \u00e7ocuk ciddi anlamda a\u011f\u0131r bir depresyona giriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc tedavisi yok. \u00d6m\u00fcrleri boyunca bu i\u011fneleri yapmalar\u0131 ve diyetlerini bozmamalar\u0131 gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk arkada\u015flar\u0131 dondurma yerken kendisi yiyemiyor. Bu \u00e7ocuk i\u00e7in \u00e7ok a\u011f\u0131r. Belirle bir s\u00fcre sonra \u00e7ocuklar diyeti ve tedaviyi b\u0131rak\u0131yor. \u00c7ocuklar sizin laf\u0131n\u0131z dinlemiyor\u201d s\u00f6zleriyle s\u00fcrecin iyi y\u00f6netilmesi i\u00e7in psikiyatri deste\u011finin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANTALYA (\u0130HA) – D\u0130YABET\u0130N, SON YILLARDA \u00c7OCUKLARDA \u00c7OK SIK G\u00d6R\u00dcLMEYE BA\u015eLADI\u011eINI BEL\u0130RTEN ASPENDOS ANADOLU HASTANES\u0130 \u00c7OCUK SA\u011eLI\u011eI VE HASTALIKLARI UZMANI DOKTOR H\u00dcSEY\u0130N GEN\u00c7, \u201cD\u0130YABETL\u0130 \u00c7OCUKLAR ZAMANININ B\u00dcY\u00dcK B\u0130R KISMINI OKULDA GE\u00c7\u0130R\u0130YOR. BU KONUDA \u00d6\u011eRETMENLER\u0130N, AC\u0130L DURUMLAR \u0130\u00c7\u0130N E\u011e\u0130T\u0130M ALMALARI GEREK\u0130R\u201d DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":228760,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[6055,10678,279,398,803,272,3562],"class_list":["post-228759","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-almali","tag-diyabet","tag-dr","tag-egitim","tag-genc","tag-konusunda","tag-ogretmenler"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/dr-genc-ogretmenler-diyabet-konusunda-egitim-almali_d4fe2f1.jpg?fit=600%2C588","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-XvF","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/228759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=228759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/228759\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/228760"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=228759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=228759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=228759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}