Kayseri B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen \u2018Gastronomi \u00c7al\u0131\u015ftay\u0131\u2019 na kat\u0131lan \u00fcnl\u00fc Anadolu Halk Mutfaklar\u0131 Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Adnan \u015eahin ve G\u00fcnayd\u0131n Restaurantlar\u0131 Kurucusu C\u00fcneyt Asan, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde ya\u015fanan \u0131spanak zehirlenmesi ile ilgili bilgiler verdi.<\/p>\n
Ispana\u011fa benzeyen baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin zehirli olabilece\u011fini, \u00f6zellikle y\u0131lanyast\u0131\u011f\u0131 bitkisinin \u00e7ok benzedi\u011fi i\u00e7in yenilmesi durumunda zehirlenmelere yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Adnan \u015eahin, \u201cIspana\u011fa kar\u0131\u015fan otlar sonucunda zehirlenmelerde \u00f6ncelikle \u015funu s\u00f6yleyeyim, \u0131spana\u011fa benzeyen bir\u00e7ok yabani ot var ama bu otlar\u0131n bir esprisi var. Yemesini bilirseniz yenilebilen otlard\u0131r bunlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada binlerce y\u0131ll\u0131k gelenekten gelen bir bilgi birikimi var. \u00d6rnek olarak, \u0131spana\u011fa en \u00e7ok benzeyen otlardan birisi y\u0131lanyast\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimiz Osmaniye, Mara\u015f ve Adana etraf\u0131nda g\u00f6r\u00fclen bir ottur. Bulanan ya da zehirleyen ot o mudur bilmiyorum ama y\u0131lanyast\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok gelenekte yenilen bir yemek. Sadece bir g\u00fcn \u00f6nceden mayalanmas\u0131 gereken yani \u00e7e\u015fitli i\u015flemlerden ge\u00e7mesi gereken bir ot ki aksi takdirde a\u011fz\u0131n\u0131zda dilinizi b\u00fcy\u00fct\u00fcyor ve \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmazsa \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lan\u0131yor. Burada \u015f\u00f6yle bir \u015fey anla\u015f\u0131lmas\u0131n, elbette bunun nihai \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc t\u0131pt\u0131r ama geleneksel \u00f6\u011fretiler \u015funu g\u00f6stermi\u015f, mesela nar ek\u015fisi y\u0131lanyast\u0131\u011f\u0131n\u0131n dil b\u00fcy\u00fcmesini y\u00fczde 80 oran\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor\u201d dedi.<\/p>\n
\u015eahin, geleneksel olan \u015feylerin iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ve t\u00fcketilen \u00fcr\u00fcnlerin oran\u0131n\u0131n iyi bilinmesi halinde zehirlenmelerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilece\u011fini s\u00f6yleyerek s\u00f6zlerine \u015fu \u015fekilde devam etti:<\/p>\n
\u201cGeleneksel olarak ya\u015fayan insanlar\u0131n bildi\u011fi bir \u015fey bu. Burada \u00f6zetle \u015funu s\u00f6ylemek laz\u0131m, t\u00fcm \u00fcr\u00fcnler bunu otlara \u00f6zg\u00fc konu\u015fmamak laz\u0131m et ve tavuk gibi \u00fcr\u00fcnlerden de zehirlenebilirsiniz. Gelenekseli iyi anlamak laz\u0131m. Do\u011fru yenilmezse b\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnler zehirler. Deniz \u00fcr\u00fcnlerinin bir\u00e7o\u011fu uzun s\u00fcreli hastal\u0131klara bile sebep oluyor. Mesele \u015fu, ot ya da her neyse iyi anlamak laz\u0131m. Art\u0131k toplum belli bir k\u00fclt\u00fcr seviyesine geldi ve birilerinin yenmesi ve yenmemesi gerekenler de\u011fil de akl\u0131m\u0131z\u0131 kullanmam\u0131z gerekiyor. Biraz ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 ki sonu\u00e7ta bu bizim sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zla ilgili bir \u015fey. Bu konuda da kolayc\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z var. \u0130nsanlar binlerce y\u0131ld\u0131r \u0131spanak yiyorlar bir \u015fey olmad\u0131 da neden \u015fimdi oldu. Ben zehirleyen otun ne oldu\u011funu bilmiyorum ama e\u011fer y\u0131lanyast\u0131\u011f\u0131ysa, mayalanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece zehirler. Aktarlarda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz otlar\u0131n \u00e7o\u011fu zehre e\u015f de\u011ferdir ama burada oran\u0131 iyi bilmek laz\u0131m ve do\u011fru kullan\u0131m \u015feklini iyi bilmek laz\u0131m.\u201d<\/p>\n
Zehirlemelerin sadece bir g\u0131da grubu taraf\u0131ndan de\u011fil t\u00fcketimin yanl\u0131\u015f olmas\u0131 halinde t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerin zehirlenmeye sebep olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen C\u00fcneyt Asan ise, \u201cDo\u011fru beslenilmemi\u015fse, do\u011fru kaynaklarla beslenilmemi\u015fse et \u00f6ld\u00fcrmez ama zehirler, bal\u0131k ve tavuk zehirledi\u011fi zaman dozaj\u0131 y\u00fcksekse zehri \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Mesela mantar\u0131n da zehirlisi ve zehirsiz olan\u0131 var. Bitkiler \u00f6yle bir \u015fey ki ila\u00e7lar ham maddesi bile bitkilerden olu\u015fuyor. Allah bize her \u015feyi verdi ve o otlar\u0131n da bir dengesi ve var olma sebebi var. Bizim biraz d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekiyor bu konuda da. Ispana\u011fa benzeyen bir de ki\u015fni\u015f var ama o da zehirlemez. Bizlerin \u00f6nce bilerek ve ara\u015ft\u0131rarak t\u00fcm \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketmemiz gerekiyor\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KAYSER\u0130 B\u00dcY\u00dcK\u015eEH\u0130R BELED\u0130YES\u0130 TARAFINDAN D\u00dcZENLENEN \u2018GASTRONOM\u0130 \u00c7ALI\u015eTAYI\u2019 NA KATILAN \u00dcNL\u00dc ANADOLU HALK MUTFAKLARI DERNE\u011e\u0130 BA\u015eKANI ADNAN \u015eAH\u0130N VE G\u00dcNAYDIN RESTAURANTLARI KURUCUSU C\u00dcNEYT ASAN, GE\u00c7T\u0130\u011e\u0130M\u0130Z G\u00dcNLERDE YA\u015eANAN ISPANAK ZEH\u0130RLENMES\u0130 \u0130LE \u0130LG\u0130L\u0130 B\u0130LG\u0130LER VERD\u0130<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":229271,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[4011,8460,2179,25112,22038,5590,2180],"class_list":["post-229270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-kayseri","tag-calistayina","tag-damga","tag-gastronomi","tag-sefler","tag-unlu","tag-vurdu"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/kayseri-gastronomi-calistayina-unlu-sefler-damga-vurdu_957f297.jpg?fit=1000%2C750","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-XDU","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=229270"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229270\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/229271"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=229270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=229270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=229270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}