Dijital \u00e7a\u011f\u0131n dijital \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan uzak tutarken, teknolojiyle i\u00e7 i\u00e7e de yeti\u015ftirmek gerekiyor. Do\u00e7. Dr. Deniz Yen\u011fin, \u00e7ocuklar\u0131 dijital d\u00fcnyadan uzak tutman\u0131n ve teknoloji ile cezaland\u0131rman\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\u0130stanbul Ayd\u0131n \u00dcniversitesi (\u0130A\u00dc) \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Yeni Medya ve \u0130leti\u015fim B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Deniz Yen\u011fin, \u201cMilenyum \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in \u201cZ ku\u015fa\u011f\u0131na \u2018Alfa \u00e7ocuklar\u0131\u2019 diyoruz. Alfa \u00e7ocuklar\u0131 teknoloji \u00e7ocuklar\u0131 ve dijital d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcyorlar. Onlara telefon vermemek veya teknoloji ile cezaland\u0131rmak \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil, istesek de istemesek de onlar bu cihazlara ula\u015facaklar. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dijital bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm var ve bundan \u00e7ocuklar\u0131 soyutlayamay\u0131z. Burada \u00f6nemli olan kontroll\u00fc teknoloji kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flama, \u00e7ocuklar\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan uzak tutma\u201d dedi.<\/p>\n
En b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev ebeveynlere d\u00fc\u015f\u00fcyor<\/p>\n
0-3 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131 teknolojik cihazlardan uzak tutmak gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Yen\u011fin, \u201cBen \u00e7ocuklar\u0131n teknolojik cihazlar\u0131 kontroll\u00fc kullanmalar\u0131ndan yanay\u0131m. 0-3 ya\u015fa kulland\u0131r\u0131lmamal\u0131 ama sonras\u0131nda yava\u015f yava\u015f teknolojiyle tan\u0131\u015ft\u0131rmak gerekiyor. \u00c7ocuk d\u00fcnyay\u0131 teknolojiyi kullanarak g\u00f6zlemleyecek. Burada ebeveynlere ciddi g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00c7ocuklar ger\u00e7e\u011fi alg\u0131lamadan onlara dijital d\u00fcnyay\u0131 tan\u0131tmak do\u011fru de\u011fildir. \u00c7ocuklar k\u00fc\u00e7\u00fckken ellerine telefon veriliyor ve \u00e7ocuk d\u00fcnyay\u0131 dijital d\u00fcnya olarak tan\u0131ml\u0131yor. Ger\u00e7ek d\u00fcnya ile sanal d\u00fcnyalar aras\u0131nda bir ileti\u015fim s\u00fcreci ortaya koyabilmek bir k\u00f6pr\u00fc olu\u015fturmak gerekiyor. Dijital d\u00fcnyan\u0131n yan\u0131nda ger\u00e7ek d\u00fcnyay\u0131 da \u00e7ocuklara anlatabilmeye y\u00f6nelik bir yol izlemek, \u00e7ocuklara alternatif etkinlikler bulmak gerekiyor. Spor, drama, yar\u0131\u015fmalar, kodlama gibi \u00e7ocuklar\u0131 y\u00f6nlendirebilece\u011fimiz bir\u00e7ok etkinlik ve proje var. Aile \u00e7ocuk i\u00e7in en \u00f6nemli rol modeldir. Aile \u00e7ocu\u011funun ne kadar teknolojik cihaz kullanmas\u0131n\u0131 istiyorsa kendi de o kadar kullanmal\u0131\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Yeni d\u00fcnya, yeni ileti\u015fim, yeni medya<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Deniz Yen\u011fin, dijital medyan\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknoloji olarak a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u201cTeknoloji sosyalle\u015fmi\u015f bilgi demektir. Sosyalle\u015fen ve toplumsal anlamda k\u0131ymet g\u00f6ren, kullan\u0131lan, t\u00fcketilen bir dijital d\u00fcnyadan bahsediyoruz. \u0130leti\u015fim trafi\u011fimiz art\u0131k dijital ileti\u015fim olarak ger\u00e7ekle\u015fmekte. Bu beraberinde farkl\u0131 farkl\u0131 pratikleri de zorunlu k\u0131l\u0131yor. Cep telefonu, internet, mobil cihazlar kullan\u0131yoruz. Art\u0131k teknoloji evrim ge\u00e7irdi. \u00d6zellikle ileti\u015fime g\u00fczel bir dokunu\u015fu oldu\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Teknolojik hastal\u0131klara dikkat<\/p>\n
K\u0131sa vadede teknolojiyi kullanman\u0131n sorun olu\u015fturmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Do\u00e7. Dr. Yen\u011fin \u201cUzun vadede ise teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 kendini g\u00f6steriyor. Biz buna \u2018davran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k\u2019 diyoruz. \u00d6rne\u011fin cep telefonu zamanla v\u00fccudumuzun bir par\u00e7as\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bizim i\u00e7in ara\u00e7 olan \u015fey yava\u015f yava\u015f amaca d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Sonras\u0131nda insanlar kendilerini kontrol edemedikleri bir duruma geliyorlar. Bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yorlar ve teknolojiden kopam\u0131yorlar. D\u00fcnya sa\u011fl\u0131k \u00f6rg\u00fct\u00fc \u2018internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019 ve \u2018dijital oyun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019 olarak iki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan bahsediyor. Ye\u015filay ise \u2018teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019 olarak ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k maddelerine bir yenisini ekledi. \u0130A\u00dc Yeni Medya Ara\u015ft\u0131rma ve Uygulama Merkezi olarak dijital hastal\u0131klar \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131k. Dijital hastal\u0131klar di\u011fer hastal\u0131klardan farkl\u0131d\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131, ileti\u015fim kullanma pratiklerimizle birlikte ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, dijital d\u00fcnyan\u0131n beraberinde getirmi\u015f oldu\u011fu problemler olarak ifade ettik\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Yen\u011fin, teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ilgili baz\u0131 semptomlar\u0131 ise \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131: \u201cNomofobi (telefonsuz kalma korkusu), netlesfobi (her ortamda interneti arama), fomofobi (haberlerden geri kalma korkusu), phantom vibration (telefon titremiyorken s\u00fcrekli titredi\u011fini hissetmek), ego s\u00f6rf\u00fc (kendimiz i\u00e7in ne yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bakmak), stalk (insanlar\u0131 g\u00f6zetleme), motion sickness-hareket hastal\u0131\u011f\u0131 (sanal ger\u00e7eklik sistemlerinde ger\u00e7ekle\u015fen bir problem), t\u0131k\u0131nmal\u0131 izleme (dizileri, filmleri arka arkaya izleme), crackberry (s\u00fcrekli maillerini kontrol etmek), plagomani (\u015farjs\u0131zl\u0131k korkusu), hikikomori (teknolojiden dolay\u0131 sosyal d\u00fcnyadan elini ete\u011fini \u00e7ekmek) bunlar semptom hen\u00fcz hastal\u0131k de\u011filler fakat s\u00fcrekli kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan durumlar.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
DO\u00c7. DR. DEN\u0130Z YEN\u011e\u0130N,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":229692,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[57846,57847,37582,22960],"class_list":["post-229691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-z","tag-cezalandirilamaz","tag-kusagi","tag-teknolojiyle"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/z-kusagi-teknolojiyle-cezalandirilamaz_32c0b13.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-XKH","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=229691"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229691\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/229692"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=229691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=229691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=229691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}