T\u00fcrkiye\u2019yi sarsan \u00f6l\u00fcmlerde siyan\u00fcr belirtisinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan internetten siyan\u00fcr sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131 da beraberinde getirdi. 20 y\u0131ld\u0131r psikiyatri alan\u0131nda g\u00f6rev yapan Prof. Dr. Nuray Atasoy da intiharlar\u0131n sebepleri ve y\u00f6ntemlerini de\u011ferlendirdi. Psikiyatri uzman\u0131 Atasoy, ate\u015fli silah ve siyan\u00fcr gibi tehlikeli maddelere ula\u015f\u0131m\u0131n engellenmesi gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n
B\u00fclent Ecevit \u00dcniversitesi Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Nuray Atasoy, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanan intihar vak\u2019alar\u0131n\u0131n sebepleri ve y\u00f6ntemlerini \u0130HA\u2019ya de\u011ferlendirdi. \u0130ntihar vakalar\u0131nda \u00f6nemli bir oran\u0131 gen\u00e7lerin olu\u015fturdu\u011funa dikkat \u00e7eken Atasoy, intiharlar\u0131n toplumda \u00f6nemli bir yeri olan halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu oldu\u011funu vurgulad\u0131. D\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de gen\u00e7 ya\u015fta intihar vak\u2019alar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131raya kadar y\u00fckseldi\u011fini belirten Atasoy, intihara y\u00f6nelten sebepleri de \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n
“\u0130ntihar \u00f6zellikle haberlerini duydu\u011fumuz gen\u00e7 ya\u015f grubunda insanlar. \u0130ntihar gen\u00e7lerde \u00f6nemli bir \u00f6l\u00fcm nedeni. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ya\u015flarda intihar d\u00fcnyada da T\u00fcrkiye\u2019de de \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131raya kadar \u00e7\u0131k\u0131yor. Bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu. \u0130ntihara neden olan etkenleri ortadan kald\u0131r\u0131rsak, depresyonu fark eder, tedavi edersek intiharlar\u0131 \u00f6nlemek m\u00fcmk\u00fcn. Bizim toplumumuzda pek \u00e7ok toplumda \u00f6nemli bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu. Daha \u00e7ok alt\u0131nda intihara yol a\u00e7an intihar\u0131 art\u0131ran bir tak\u0131m etkenler g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu konuda Zonguldak\u2019ta bir alan ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131k. Orada da benzer bulgular \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130ntiharda i\u015fsizlik, ekonomik sorunlar gibi, stres fakt\u00f6rleri, yaln\u0131z olmak, desteksiz olmak, g\u00f6\u00e7menlik gibi ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiren hayat ko\u015fullar\u0131na sahip olmak, belli bir kay\u0131p ya\u015famak. Bir hastal\u0131k tan\u0131s\u0131 almak gibi, iflas, i\u015f kayb\u0131 gibi intiharla ilgili riski art\u0131rabiliyor. \u0130ntiharlar\u0131n bir \u00e7o\u011funda ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6zellikle depresyon olmak \u00fczere psikiyatrik hastal\u0131klar oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Y\u00fczde 70\u2019e varan intihar vak\u2019alar\u0131nda giri\u015fimi olan ve \u00f6lmemi\u015f vak\u2019alarla ilgili ara\u015ft\u0131rmalarda en s\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz durum depresyon. Depresyon g\u00fcn\u00fcm\u00fczde olduk\u00e7a artan bir hastal\u0131k. D\u00fcnyada da T\u00fcrkiye\u2019de de gen\u00e7 ya\u015f grubundaki i\u015f g\u00fcc\u00fc kayb\u0131na neden olan hastal\u0131klar aras\u0131nda ilk 10 s\u0131rada. Hatta 2020\u2019lerden sonra ilk be\u015f i\u00e7erisinde olaca\u011f\u0131 D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla s\u00f6yleniyor. Tabi ki bir tak\u0131m sa\u011fl\u0131kla ilgili fakt\u00f6rler etkiliyor ama ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n daha zor oldu\u011fu d\u00f6nemlerde de intihar say\u0131lar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalarda toplum tabanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda da g\u00f6sterilmi\u015f.”<\/p>\n
“Ki\u015finin, kriz an\u0131nda el alt\u0131ndaki tehlikeli \u00fcr\u00fcn\u00fc kullanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bile art\u0131yor”<\/p>\n
Prof. Dr. Nuray Atasoy, medyada yer alan siyan\u00fcrle \u00f6l\u00fcmlere de de\u011findi. Atasoy, siyan\u00fcr gibi tehlikeli bir maddeye ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bu medyada duydu\u011fumuz intiharlarla ilgili muhtemelen \u00f6yle, tabi ki bu ki\u015filerin muayenelerini yapmadan kesin bir te\u015fhis do\u011fru olmaz ama muhtemelen var olan ko\u015fullarla ortaya \u00e7\u0131kan bir \u00e7aresizlik hali, belki bir depresyon ve \u00f6zellikle vurgulanan ekonomik kriz halinin de intihara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Siyan\u00fcrle ilgili biz klinik pratikte gelen intihardan d\u00f6nm\u00fc\u015f kurtar\u0131lm\u0131\u015f vak\u2019alarda bir s\u00fcr\u00fc y\u00f6ntem g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6zellikle ila\u00e7 en s\u0131k ula\u015f\u0131lan kolay ula\u015f\u0131lan bir y\u00f6ntem. Siyan\u00fcr \u00e7ok tehlikeli bir madde. Do\u011frudan \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda bile solunum yoluyla bile direk v\u00fccuttaki t\u00fcm sistemleri \u00e7\u00f6kerten, h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc bir \u00f6l\u00fcme neden olan bir madde. \u0130ntihar vak\u2019alar\u0131nda \u015f\u00f6yle olabiliyor. \u00c7ok ac\u0131 \u00e7eken nas\u0131l bir di\u015finiz a\u011fr\u0131r a\u011fr\u0131s\u0131na dayanamay\u0131p \u00e7ekilsin istersiniz \u00f6yle bir ruh hali olabiliyor. Ruhsal ac\u0131 o kadar dayan\u0131lmaz oluyor. Her \u015fey o kadar \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki \u00f6l\u00fcm bir \u00e7areymi\u015f gibi alg\u0131lanabiliyor. Hatta medyaya yans\u0131yan \u00f6l\u00fcmlerde \u00e7ok ac\u0131d\u0131r ki ailecek yada \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 da zehirleyip \u00f6l\u00fcm\u00fc gibi \u00e7ok ac\u0131 bir tablo g\u00f6rd\u00fck. Muhtemelen o ruh hali insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesine, problemleri sa\u011fl\u0131kl\u0131 ele almas\u0131na imkan b\u0131rakm\u0131yor. \u0130nsanlar kendi \u00f6l\u00fcmlerini bir \u00e7are olarak g\u00f6r\u00fcrken yanlar\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bile g\u00f6ze alabiliyorlar. Biz hep s\u00f6yleriz. Mesela ate\u015fli silah varl\u0131\u011f\u0131 bile intihar i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir risk. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar \u00e7e\u015fitli nedenlerle depresyona yakalanabilir. Krize girebilir. T\u00fcrkiye\u2019de silahlanma say\u0131lar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 medyada da g\u00f6r\u00fcyoruz. Daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 veriler gerekli kurumlar\u0131n elinde vard\u0131r. El alt\u0131nda tehlikeli bir \u015fey oldu\u011funda silah gibi o silah\u0131 kullanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bile art\u0131yor. Bir ki\u015fi ila\u00e7 i\u00e7se bile kurtulma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 var. Fark edilir hastaneye getirilir. Pek \u00e7ok kurtulan sonra tedavi etti\u011fimizde intihar riski ortadan kalkan vak\u2019alar\u0131m\u0131z var. Ama silah gibi tehlikeli, siyan\u00fcr gibi tehlikeli bir madde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda intihar amac\u0131yla geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz asla art\u0131k sonucu \u00f6l\u00fcmle bitmesi neredeyse garanti olan bir y\u00f6ntem ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. B\u00f6yle bir y\u00f6ntem varken hayat ko\u015fullar\u0131, hastal\u0131klar\u0131n getirdi\u011fi etkenler ortadan kald\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131na g\u00f6re insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tehlikeli olabilecek bir \u015feye ula\u015fma yollar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir problem. Yoksa insanlar \u00e7aresiz oldu\u011funda di\u015fi \u00e7ok a\u011fr\u0131y\u0131p \u00e7ekilsin isteyen biri gibi \u00f6l\u00fcmden ba\u015fka hi\u00e7bir se\u00e7enek g\u00f6remeyebiliyorlar. \u0130nsanlar\u0131 o noktada tedaviye alabilsek yada onu engelleyebilecek bir sistemle kar\u015f\u0131la\u015fsalar tabi ki \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilir. Bu anlamda yasal s\u00fcre\u00e7leri bilemiyorum ama bu kadar tehlikeli bir maddenin internetten al\u0131nabiliyor olmas\u0131 kesinlikle \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken bir problem.”<\/p>\n
“Her t\u00fcrl\u00fc koruyucu \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 gerekiyor”<\/p>\n
D\u00f6rt karde\u015fin evde \u00f6l\u00fc bulunmas\u0131 olay\u0131nda evin giri\u015fine siyan\u00fcr uyar\u0131s\u0131 yaz\u0131s\u0131 asmalar\u0131n\u0131 da hat\u0131rlatan Atasoy, “4 karde\u015fin siyan\u00fcr kullan\u0131m\u0131nda kap\u0131ya uyar\u0131 asm\u0131\u015flard\u0131. Bu eve girmeyin, dikkatli girin. \u00c7ok ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar ve kendileri d\u0131\u015f\u0131nda kimseye zarar vermemesini \u00f6nemsemi\u015fler. \u00c7ok \u00fcz\u00fcc\u00fc bir insanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen toplum olarak bizi de \u00e7ok \u00fczd\u00fc. Bu t\u00fcr kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da ki\u015fiye de \u00e7evreye de h\u0131zl\u0131ca tehlike olu\u015fturacak yanl\u0131\u015fl\u0131kla solusa \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olabilecek. Bu t\u00fcr maddelere ula\u015fman\u0131n kesinlikle \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmeli. Yoksa intihar bir sa\u011fl\u0131k sorunudur. Bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunudur. \u0130ntiharla ilgili hem hastaneler, hem toplumu ilgilendiren okullar, sosyal \u00e7al\u0131\u015fmac\u0131lar, ekonomik sistem her t\u00fcrl\u00fc sistemin koruyucu \u00f6nlemler almas\u0131 gerekiyor” diye s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PROF. DR. NURAY ATASOY, ATE\u015eL\u0130 S\u0130LAH VE S\u0130YAN\u00dcR G\u0130B\u0130 TEHL\u0130KEL\u0130 MADDELERE ULA\u015eIMIN ENGELLENMES\u0130 GEREKT\u0130\u011e\u0130N\u0130 BEL\u0130RTT\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":230570,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[1073,282,6845,58079,6844,21243],"class_list":["post-230569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-ozel","tag-olum","tag-sarsan","tag-siyanurle","tag-turkiyeyi","tag-vakalari"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/ozel-turkiyeyi-sarsan-siyanurle-olum-vakalari_03db1d9.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-XYR","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=230569"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230569\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/230570"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=230569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=230569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=230569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}