ASO Ba\u015fkan\u0131 Nurettin \u00d6zdebir, \u201cKay\u0131p ka\u00e7aklar\u0131n y\u00fck\u00fc asgari \u00fccretlinin s\u0131rt\u0131na y\u00fcklenmemelidir. Yeni asgari \u00fccret de\u011ferlendirilirken \u00fclke ger\u00e7ekleri ve hedef enflasyon ile son \u00fc\u00e7 y\u0131lda asgari \u00fccrete yap\u0131lan y\u00fcksek art\u0131\u015flar\u0131n getirdi\u011fi y\u00fcklerin de dikkate al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 umuyoruz. Burada yap\u0131lan y\u00fcksek art\u0131\u015flar \u00fczerimizdeki di\u011fer y\u00fckleri de olmas\u0131 gerekenden fazla art\u0131rmaktad\u0131r. Asgari \u00fccret tespit komisyonu, yeni \u00fccreti belirlerken, bu hususlar\u0131 da dikkate almal\u0131, hedef enflasyon ve \u00fclke ger\u00e7eklerine g\u00f6re hareket etmelidir\u201d dedi.<\/p>\n
ASO Ba\u015fkan\u0131 Nurettin \u00d6zdebir, Kas\u0131m ay\u0131 oda meclis toplant\u0131s\u0131nda konu\u015ftu. \u00d6zdebir, jeopolitik belirsizlikler ve yurt i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fck talep seviyesi b\u00fcy\u00fcme dinamiklerini olumsuz y\u00f6nde etkilerken son aylardaki iyile\u015fmeye ra\u011fmen T\u00fcrkiye ekonomisinin hala istenilen seviyeye gelemedi\u011fini belirterek, \u201cD\u0131\u015f talebin olumlu katk\u0131s\u0131na ra\u011fmen, i\u00e7 talepte beklenen art\u0131\u015f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmamas\u0131, ekonomik dengelenme s\u00fcrecini yava\u015flatmaktad\u0131r. Ekonomik direncin korumas\u0131n\u0131, enflasyon d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ve cari fazla desteklese de, \u00fclkenin y\u00fckl\u00fc d\u0131\u015f finansman ihtiyac\u0131 ve ekonomi d\u0131\u015f\u0131 belirsizlikler, TL \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n devam etmesine neden oluyor, k\u0131r\u0131lganl\u0131k varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. \u00d6zellikle reel sekt\u00f6r yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda son sekiz \u00e7eyrek d\u00f6nemde daralma s\u00f6z konusu. \u015eirketlerin yakla\u015f\u0131k 220 milyar dolar borcu var ve dolarizasyon sorunu ile kurdaki oynakl\u0131k, firmalar\u0131n bilan\u00e7olar\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkilemeye devam ediyor. \u00d6nceliklendirilmesi gereken, bu sorunlar\u0131n ivedi bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131d\u0131r. Bu sorunlar ortadan kald\u0131r\u0131lmadan uygulamaya konulan, kredi ve te\u015fvik paketleri, yat\u0131r\u0131mlar ve istihdam \u00fczerinde etkisi olduk\u00e7a k\u0131s\u0131tl\u0131 kalacakt\u0131r. Finansal yap\u0131da ortaya \u00e7\u0131kacak bir bozulman\u0131n, \u00f6zel sekt\u00f6r borcunun kamu borcuna d\u00f6n\u00fc\u015fmesine neden olaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak isterim. Di\u011fer taraftan, y\u00fcksek d\u0131\u015f borca sahip ekonomiler, \u00fclke para birimlerinin yabanc\u0131 para birimleri kar\u015f\u0131s\u0131nda de\u011fer kay\u0131plar\u0131 durumunda diren\u00e7siz kalmaktad\u0131r. \u0130thalata ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve y\u00fcksek bor\u00e7lulu\u011fa sahip sekt\u00f6rlerde, kur \u015foklar\u0131 maliyetleri artt\u0131r\u0131rken enflasyon \u00fczerinde olumsuz etkiler ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Son 10 y\u0131lda, kredi ve te\u015fvik hacminde \u00f6nemli art\u0131\u015flar oldu\u011fu halde, s\u00f6z konusu kaynaklar katma de\u011ferli \u00fcretime gitmeyerek, b\u00fcy\u00fcme ne yaz\u0131k ki potansiyelin alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Proje bazl\u0131 te\u015fvik sisteminin uygulama alan\u0131n geni\u015flemesi ve te\u015fvik edilmesi, ekonomik dinamikler a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r. S\u00f6z konusu destek sistemi ile kalk\u0131nma planlar\u0131 ve y\u0131ll\u0131k programlarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hedefler do\u011frultusunda, \u00fclkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya \u00e7\u0131kabilecek kritik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak, arz g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayacak, d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltacak, teknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirecek, yenilik\u00e7i, AR-GE yo\u011fun ve y\u00fcksek katma de\u011ferli yat\u0131r\u0131mlar\u0131n artmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Merkez Bankas\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u2018Faiz, Yat\u0131r\u0131m ve Verimlilik \u0130li\u015fkisi\u2019 adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada verimli k\u00fc\u00e7\u00fck firmalar\u0131n yat\u0131r\u0131m kredilerine eri\u015fiminin desteklenmesinin \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tespitinin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekleyen \u00d6zdebir, \u201cSon 50 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nem g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; kriz d\u00f6nemleri istisna olmak \u00fczere, k\u00fcresel ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin parlak bir performans sergiledi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak son d\u00f6nemde hem k\u00fcresel ekonominin ve \u00f6zellikle de i\u00e7inde T\u00fcrkiye\u2019nin de oldu\u011fu geli\u015fme yolundaki \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 azalma e\u011filimine girmi\u015ftir. T\u00fcrkiye son d\u00f6nemde daha az kaynak ile daha fazla b\u00fcy\u00fcmek zorunda olan bir \u00fclke olmu\u015ftur. Bunun i\u00e7in de kaynaklar\u0131n\u0131 verimli kullanmak zorundad\u0131r. Verimlilikten uzak, \u00fcr\u00fcn ve hizmette yenilik sa\u011flamayan, teknolojik anlamda geli\u015fmeleri \u00f6ng\u00f6remeyen firmalar, yerine daha dinamik ve yenilik\u00e7i firmalar\u0131n desteklenmesi gerekti\u011fini savunan g\u00f6r\u00fc\u015fler son d\u00f6nemde a\u011f\u0131rl\u0131k kazanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u2019H\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen KOB\u0130\u2019 kapsam\u0131ndaki firmalara finansmana eri\u015fimde pozitif bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131l\u0131p yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131n irdelenmesi gerekmektedir. Merkez Bankas\u0131 yap\u0131sal bir d\u00fczenleme ile bankalar\u0131n fon kulland\u0131rmada kaynak tahsisat\u0131n\u0131 verimli imalat firmalar\u0131na y\u00f6nlendirmesine olanak sa\u011flamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Bu sorunun de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir. Di\u011fer taraftan ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, yerli makine imalat\u0131 cazip mi? sorusu irdelenmektedir. Yerli makine sat\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc d\u00fczenlemeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. Merkez Bankas\u0131 analistlerinin 2019 Kas\u0131m ay\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 \u2018\u0130hracatta ithal girdi kullan\u0131m\u0131n\u0131n tahmini\u2019 isimli raporda tedarik zinciri hesaba kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019deki ihracatta y\u00fczde 45 civar\u0131nda ithal girdi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. 2006-2016 ortalamalar\u0131 incelendi\u011finde T\u00fcrkiye ihracat\u0131nda ithal girdi pay\u0131n\u0131n bu d\u00f6nem i\u00e7erisinde<\/p>\n
istikrarl\u0131 bir seyir izledi\u011fi belirlenmi\u015ftir. Bu sebeple T\u00fcrk liras\u0131n\u0131n de\u011fer kaybetti\u011fi d\u00f6nemlerde do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak ithal girdi kullan\u0131m\u0131 y\u00fcksek olan firmalar\u0131n rekabet\u00e7i fiyatlama yapamad\u0131\u011f\u0131, buna ba\u011fl\u0131 olarak kur de\u011fer kayb\u0131 sonras\u0131 beklenen ihracat art\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Makroekonomik geli\u015fmelerle ilgili tespitlerini payla\u015fan \u00d6zdebir, \u015funlar\u0131 dedi:<\/p>\n
\u201cMerkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 veri seti d\u00f6nemi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu y\u0131lki en y\u00fcksek y\u0131ll\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f cari fazla rakam\u0131na ula\u015ft\u0131k. Olumlu taraf cari fazla ile birlikte d\u00f6viz talebinin azalmas\u0131d\u0131r. Di\u011fer taraftan, cari a\u00e7\u0131k, yat\u0131rmalar ile tasarruflar aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131\u011f\u0131n bir sonucu oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. Ne yaz\u0131k ki bizde cari fazlan\u0131n nedeni, tasarruflar\u0131n artmas\u0131ndan de\u011fil, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n seviyesinin d\u00fc\u015f\u00fck kalmas\u0131ndan yani \u00fcretimsizlikten kaynaklanmaktad\u0131r. Bu durum, ekonomide \u00fcretimin azalmas\u0131na, ekonominin istihdam yaratma kapasitesin d\u00fc\u015fmesine ve nihayetinde i\u015fsizli\u011fin artmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan ithalat\u0131n azalmas\u0131 cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 fazlaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, ithalattan elde edilen vergi gelirleri azalacak, bunun da b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n da artmas\u0131na neden olaca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7 talepteki zay\u0131fl\u0131k ve sanayi \u00fcretiminde istenilen seviyelere hen\u00fcz ula\u015f\u0131lamamas\u0131 ve bunun sonucu ithalat talebindeki daralma, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde cari fazlan\u0131n devam edece\u011fini g\u00f6steriyor. Unutulmamas\u0131 gereken \u00f6nemli husus, cari fazla verilen y\u0131llarda (1988-1989-1991-1994-1998-2001-2019) ya ekonomi k\u00fc\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f ya da potansiyelin alt\u0131nda b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Yat\u0131r\u0131m seviyesini artt\u0131r\u0131p tasarruflar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kartabilirsek hem sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir cari fazlay\u0131 hem de b\u00fcy\u00fcmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirebiliriz. Sanayi \u00fcretimi Eyl\u00fclde bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 3,4 artarken, bir \u00f6nceki \u00e7eyre\u011fe g\u00f6re mevsim etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sanayi \u00fcretimi y\u00fczde 1,6 artt\u0131. Son bir y\u0131lda hem ayl\u0131k hem de y\u0131ll\u0131k bazda ilk kez art\u0131\u015f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 sanayi \u00fcretiminde bir toparlanmaya i\u015faret ediyor. Burada \u00f6nemli olan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sermaye ve ara mallar\u0131 \u00fcretimindeki art\u0131\u015f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, gelecek d\u00f6nemde \u00fcretimin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemli olup, bu art\u0131\u015f\u0131n s\u00fcrd\u00fcrebilir olmas\u0131 b\u00fcy\u00fcme a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmektedir. Eyl\u00fcl ay\u0131ndaki toparlanma, Temmuz ve A\u011fustos ay\u0131n\u0131n bir d\u00fczeltmesi \u015feklinde okunabilir. Y\u0131ll\u0131k bazda 13 ay sonra gelen pozitif rakam toparlanma a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir rakamd\u0131r.\u201d<\/p>\n
B\u00fcy\u00fcmenin \u00f6nc\u00fc g\u00f6stergesi olan sanayi \u00fcretim endeksinin 3. \u00e7eyrekte bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 \u00e7eyre\u011fine g\u00f6re y\u0131ll\u0131k art\u0131\u015f\u0131n y\u00fczde 0,8 olmas\u0131n\u0131n ve d\u00f6rt \u00e7eyrek sonras\u0131 pozitife d\u00f6nmesinin olduk\u00e7a \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulayan \u00d6zdebir, \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte y\u00fczde 1 seviyesinde pozitif bir b\u00fcy\u00fcme rakam\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte di\u011fer \u00e7eyrek d\u00f6nemlere g\u00f6re b\u00fcy\u00fcme rakam\u0131nda bir ivmelenmenin olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. \u00d6nceki \u00e7eyreklerdeki negatif b\u00fcy\u00fcme performans\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, y\u0131l sonu b\u00fcy\u00fcmenin YEP tahminine yak\u0131n seviyesinde ger\u00e7ekle\u015fmesi muhtemeldir. D\u00fc\u015f\u00fck b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131 yeterli tasarruf yaratamad\u0131\u011f\u0131ndan bor\u00e7 y\u00fck\u00fcn\u00fc artt\u0131raca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r. Gerekli b\u00fcy\u00fcme y\u00fczde 3 ve alt\u0131 b\u00fcy\u00fcme de\u011fil daha \u00fczerinde bir b\u00fcy\u00fcmedir. Bunun \u00fczerine \u00e7\u0131kabilirsek, art\u0131 de\u011fer ortaya \u00e7\u0131kar, bu de\u011ferle de \u00f6denmesi gereken bor\u00e7 ve faiz \u00f6denir, ortaya \u00e7\u0131kan tasarrufla da yat\u0131r\u0131m seviyesi y\u00fckselir. Bundan sonraki s\u00fcre\u00e7te yap\u0131lmas\u0131 gereken, ekonominin, yat\u0131r\u0131m, \u00fcretim ve teknolojiye dayal\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme modeli ile dengelenme s\u00fcrecinin sa\u011flanmas\u0131 ve k\u00f6t\u00fc g\u00fcnlerin geride kalmas\u0131d\u0131r\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u0130\u015fsizli\u011fin 18 ayd\u0131r artamaya devam etti\u011fine dikkat \u00e7eken \u00d6zdebir, bunun en \u00f6nemli nedeninin ekonominin istihdam olu\u015fturma kapasitesini kaybetme oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u00d6zdebir, konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
\u201cGe\u00e7mi\u015f kriz d\u00f6nemlerinde al\u0131nan politika tercihleri ile i\u015fsizlik rakamlar\u0131nda bug\u00fcne g\u00f6re daha erken iyile\u015fme s\u00f6z konusu iken, i\u015fsizli\u011fin artmaya devam etmesi d\u00f6ng\u00fcsel i\u015fsizlik ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir g\u00f6stergesidir. \u0130\u00e7 talepteki zay\u0131fl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan d\u00f6ng\u00fcsel i\u015fsizlik, ekonomide gelir yaratma kapasitesini k\u0131s\u0131tlayacak, ekonomide talep seviyesinde gerilmeye neden olarak bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc ile hem gelir yaratamama hem de daha y\u00fcksek oranl\u0131 bir i\u015fsizli\u011fe neden olacakt\u0131r. D\u00f6ng\u00fcsel i\u015fsizlik, istem d\u0131\u015f\u0131, uzun s\u00fcre devam eden ve yap\u0131\u015fkan hale gelen i\u015fsizliktir. Bu i\u015fsizli\u011fin olumsuz taraf\u0131, duygusal maliyet ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131d\u0131r. Uzun s\u00fcre i\u015fsiz kalan ve i\u015f arayan kesim \u00fcmitsizlik ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7aresizlikle, \u00f6zg\u00fcvenini yitirir, be\u015feri sermayesi a\u015f\u0131narak cari i\u015fsizlik seviyesinin daha da artmas\u0131na neden olur. \u0130\u015fsizli\u011fi azaltmak i\u00e7in \u00f6ncelikle e\u011fitime a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi ve katma de\u011feri y\u00fcksek \u00fcretim yapabilecek nitelikli i\u015fg\u00fcc\u00fc yeti\u015ftirilmesi gerekir. Y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde niceliksel bir art\u0131\u015ftan daha ziyade niteliksel bir art\u0131\u015f hedeflenmeli ona g\u00f6re bir e\u011fitim politikas\u0131 tercih edilmelidir. Herkes \u00fcniversite mezunu olursa di\u011fer i\u015fleri kim yapacak? Y\u00fcksek bor\u00e7lulu\u011fa sahip reel sekt\u00f6r\u00fcn istihdam yaratma kapasitesini artt\u0131rmak istiyorsak; \u00fccret d\u0131\u015f\u0131ndaki y\u00fcklerin de kal\u0131c\u0131 olarak azalt\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.\u201d<\/p>\n
Enflasyonun y\u00fczde 8,55 seviyelerine kadar d\u00fc\u015fmesinin \u00f6nemli oldu\u011funu belirten \u00d6zdebir, \u201cBu d\u00fc\u015f\u00fc\u015fte TL\u2019deki son aylardaki istikrar, \u0131l\u0131ml\u0131 talep ve baz etkisi etkili oldu. Fiyat istikrar\u0131 ile birlikte, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik artacak, risk primi d\u00fc\u015fecek, faizler d\u00fc\u015ferek yat\u0131r\u0131m ortam\u0131 iyile\u015fecektir. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ay ile birlikte baz etkisi ortandan kalacak yeniden \u00e7ift haneli enflasyon rakamlar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131m\u0131z unutulmamal\u0131d\u0131r. Enflasyonda \u00f6nemli olan tek haneli rakamlarda s\u00fcrd\u00fcrebilirli\u011fin olmas\u0131d\u0131r. D\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131s\u0131ndan kurdaki y\u00fckselmeye ra\u011fmen ihracatta \u00f6nemli mesafeler kat edemedik. D\u0131\u015f ticarette dengelenme ithalat azal\u0131\u015f\u0131ndan kaynakland\u0131. Kur seviyesi ihracat\u00e7\u0131ya \u00e7ok fazla avantaj sa\u011flam\u0131yor. Bunun en \u00f6nemli nedeni hen\u00fcz fiyat istikrar\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 olarak sa\u011flanamamas\u0131 sonucu maliyet art\u0131\u015f\u0131 ve ihracat yap\u0131s\u0131n\u0131n dinamizm kazanamamas\u0131d\u0131r. Bu sorun sadece bizim sorunumuz de\u011fildir, k\u00fcresel piyasalardaki belirsizlik ortam\u0131, talep seviyesini azaltarak d\u00fcnya ticaret hacmin olumsuz y\u00f6nde etkilemektedir. Piyasalarda, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik sorunu hala devam ediyor. Bu ortamda finansal aktiviteler artar ve yat\u0131r\u0131mc\u0131 \u00fcretmek yerine k\u0131sa vadeli finansal kazan\u00e7lara y\u00f6nelir. Enflasyon sorunu kal\u0131c\u0131 olarak \u00e7\u00f6z\u00fclmedik\u00e7e ve firmalar\u0131n bilan\u00e7o sorunlar\u0131 giderilmedik\u00e7e, yat\u0131r\u0131m i\u015ftah\u0131n\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn azalmaya devam edece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Ekonomik dengelenme s\u00fcrecinin sa\u011flanmas\u0131nda, ekonomik akt\u00f6rlerin makroekonomik de\u011fi\u015fkenler \u00fczerindeki gelece\u011fi y\u00f6nelik beklentileri olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Rasyonel beklentiler teorisine g\u00f6re beklentiler hangi y\u00f6ndeyse, ger\u00e7ekle\u015fme de o y\u00f6nde olur. Beklentileri iyi y\u00f6nlendirebildi\u011fimiz \u00f6l\u00e7\u00fcde dengelenme s\u00fcreci de h\u0131zlanacakt\u0131r. Belirsizlik ortam\u0131nda, politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hedef tutars\u0131zl\u0131k sorunu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmamas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Gelecek ile ilgili bir tahmin ortaya koyarken bu tahminlerinde tutarl\u0131 davranmas\u0131 ekonominin dengelenemesin a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Ayn\u0131 zamanda makroekonomik dengelenmenin sa\u011flanmas\u0131nda, ekonomi politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n tercih etti\u011fi plan ve programlar\u0131n, kamuoyunu ikna etmesi, belirsizli\u011fin ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fin ortadan kalkmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
\u00d6zdebir, asgari \u00fccret tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, Asgari \u00dccret Tespit Komisyonu\u2019nun ilk toplant\u0131s\u0131n\u0131 2 Aral\u0131k 2019 tarihinde Pazartesi g\u00fcn\u00fc yapaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l asgari \u00fccrette y\u00fczde 26\u2019l\u0131k bir art\u0131\u015f yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan \u00d6zdebir, konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle sonland\u0131rd\u0131:<\/p>\n
\u201cTart\u0131\u015fma s\u00fcrecinde ben de biraz sert bir \u00e7\u0131k\u0131\u015fla \u2018el kesesinden hovardal\u0131k yapmay\u0131n\u2019 diye uyarm\u0131\u015ft\u0131m. \u2018Devletimiz ger\u00e7ekten asgari \u00fccretle \u00e7al\u0131\u015fanlara bir katk\u0131 sa\u011flamak istiyorsa, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi asgari \u00fccret \u00fczerinden al\u0131nan vergileri kald\u0131rs\u0131n ve bu \u015fekilde destek olsun\u2019 demi\u015ftim. Bu y\u0131l da bu \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131m\u0131 tekrarlamak istiyorum. Kay\u0131p ka\u00e7aklar\u0131n y\u00fck\u00fc asgari \u00fccretlinin s\u0131rt\u0131na y\u00fcklenmemelidir. Burada bir konuya daha dikkat \u00e7ekmek istiyorum. Ge\u00e7en y\u0131l y\u00fcksek oranl\u0131 art\u0131\u015f yap\u0131l\u0131rken 12 ay s\u00fcreyle 500 ki\u015fiye kadar \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan i\u015fletmelerde 150 liral\u0131k, 500\u2019\u00fcn \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan i\u015fletmelerde ise 101 liral\u0131k bir destek primi s\u00f6z konusuydu. Bu destekler, y\u00fcksek oranl\u0131 art\u0131\u015ftan kaynaklanan y\u00fck\u00fcm\u00fcz\u00fc bir nebze olsun hafifletmi\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla yeni asgari \u00fccret de\u011ferlendirilirken \u00fclke ger\u00e7ekleri ve hedef enflasyon ile son \u00fc\u00e7 y\u0131lda asgari \u00fccrete yap\u0131lan y\u00fcksek art\u0131\u015flar\u0131n getirdi\u011fi y\u00fcklerin de dikkate al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 umuyoruz. Di\u011fer yandan asgari \u00fccretin sadece \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n eline ge\u00e7en minimum \u00fccret olarak de\u011ferlendirilmemesi gerekir. \u00dclkemizde asgari \u00fccret ayr\u0131ca bir\u00e7ok \u015feyin de \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc. Bir\u00e7ok \u00f6deme asgari \u00fccrete g\u00f6re belirlenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla burada yap\u0131lan y\u00fcksek art\u0131\u015flar \u00fczerimizdeki di\u011fer y\u00fckleri de olmas\u0131 gerekenden fazla art\u0131rmaktad\u0131r. Asgari \u00fccret tespit komisyonu, yeni \u00fccreti belirlerken, bu hususlar\u0131 da dikkate almal\u0131, hedef enflasyon ve \u00fclke ger\u00e7eklerine g\u00f6re hareket etmelidir.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ASO BA\u015eKANI NURETT\u0130N \u00d6ZDEB\u0130R, KASIM AYI ODA MECL\u0130S TOPLANTISINDA KONU\u015eTU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":233578,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[19],"tags":[1072,16148,10165,216,58739,6449],"class_list":["post-233577","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-aciklamasi","tag-asgari","tag-aso","tag-baskani","tag-ozdebirden","tag-ucret"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/aso-baskani-ozdebirden-asgari-ucret-aciklamasi_82bbac1.jpg?fit=1000%2C667","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-YLn","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=233577"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233577\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/233578"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=233577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=233577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=233577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}