{"id":234390,"date":"2019-11-29T09:31:58","date_gmt":"2019-11-29T06:31:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/bilim-dunyasini-heyecanlandiran-kesif\/"},"modified":"2019-11-29T09:31:58","modified_gmt":"2019-11-29T06:31:58","slug":"bilim-dunyasini-heyecanlandiran-kesif","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/bilim-dunyasini-heyecanlandiran-kesif\/","title":{"rendered":"Bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131 heyecanland\u0131ran ke\u015fif"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck medeniyetlerinden biri olan Hitit \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na ba\u015fkentlik yapan en \u00f6nemli askeri ve dini merkezlerinden birisi olan \u015eapinuva\u2019da Hitit d\u00f6nemine ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen insan kafatas\u0131 ve uyluk kemi\u011fi (sol femur) bulundu.<\/p>\n<p>Hitit \u00dcniversitesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc ve \u015eapinuva Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ayg\u00fcl S\u00fcel ve ekibi taraf\u0131ndan yap\u0131lan arkeolojik kaz\u0131da bulunan 3 bin 500 y\u0131ll\u0131k kafatas\u0131 ve sol femur kemi\u011fi Hitit bilim d\u00fcnyas\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutacak nitelikte. \u015eapinuva Hitit \u00e7a\u011f\u0131na ait merkezlerin yan\u0131 s\u0131ra, Hattu\u015fa ile birlikte Hitit Uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f iki b\u00fcy\u00fck \u015fehrinden biri olurken, bug\u00fcne kadar yap\u0131lan kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda Hitit B\u00fcy\u00fck Kral mezar\u0131 bulunamam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u015eapinuva antik kenti Tepeleraras\u0131 B\u00f6lgesinde yer alan Hitit d\u00f6nemine ait at\u00f6lyelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 alanda bulunan insan iskeletine ait kafatas\u0131 ve sol uyluk kemi\u011finin bilim d\u00fcnyas\u0131na Hititli insan tipolojisi ve anatomisi hakk\u0131nda bilgiler sa\u011flayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Kaz\u0131 ekibi ve Hitit \u00dcniversitesi Antropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda kafatas\u0131n\u0131n gen\u00e7 bir kad\u0131na ait oldu\u011fu tespit edilirken, antik DNA \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla birlikte de Hititler\u2019e ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen iskeletin genetiksel anlamda akrabal\u0131k ili\u015fkilerinin ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u201cBu buluntu Hitit bilimine ve Hitit d\u00fcnyas\u0131na \u00e7ok \u015fey kazand\u0131rarak, yeni bilgiler sunacak\u201d<\/p>\n<p>\u015eapinuva Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ayg\u00fcl S\u00fcel, \u015eapinuva antik kentinde bulunan insan kafatas\u0131n\u0131n  Hitit bilimine ve Hitit d\u00fcnyas\u0131na \u00e7ok \u015fey kazand\u0131rarak, yeni bilgiler sunaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u00c7orum\u2019un Ortak\u00f6y il\u00e7esinde yer alan \u015eapinuva antik kentinin Hitit Devletine ba\u015fkentlik yapm\u0131\u015f \u015fehirlerden bir tanesi oldu\u011funu hat\u0131rlatan Prof. Dr. Ayg\u00fcl S\u00fcel, bu \u015fehirde ekip olarak Tepeleraras\u0131 ve A\u011f\u0131l\u00f6n\u00fc mevkileri olmak \u00fczere iki ayr\u0131 b\u00f6lgede kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 an\u0131msatt\u0131.<\/p>\n<p>Son 6 y\u0131ld\u0131r Tepeleraras\u0131 b\u00f6lgesinde at\u00f6lyeler mahallesi olarak isimlendirilen alanda Hitit d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan bulgulara rastlad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. S\u00fcel, \u201cBu y\u0131l Tepeleraras\u0131 b\u00f6lgesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir buluntuyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. \u00d6nemli bir ke\u015fif oldu. At\u00f6lyeler mahallesinin oldu\u011fu b\u00f6lgede Hitit d\u00f6nemine ait dolgu i\u00e7erisinde insan kafatas\u0131na ve sol femur (uyluk) kemi\u011fine rastlad\u0131k. Bu \u00e7ok \u00f6nemli bulundu. Bulunan bu insan kafatas\u0131 ve uyluk kemi\u011fi bize, Hitit bilimine ve Hitit d\u00fcnyas\u0131na \u00e7ok \u015fey kazand\u0131racak\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u015eapinuva ve Hattu\u015fa\u2019n\u0131n Hititlere ait bug\u00fcne kadar a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lan iki \u015fehir oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. S\u00fcel, \u201cDi\u011fer Hitit \u00e7a\u011f\u0131na ait olan merkezlerin d\u0131\u015f\u0131nda bu iki \u015fehir b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan bulunan iskelet, Hitit d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in yepyeni bilgiler sunaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyiz. Bug\u00fcne kadar Hititlere ait bir Kral mezar\u0131, ona ait Hititli bir insan iskeleti bulunmam\u0131\u015ft\u0131r. Dolays\u0131yla bulunan iskelete ait kafatas\u0131 ve sol femur kemi\u011fi bize b\u00fcy\u00fck bilgiler sa\u011flayacak. Hitit d\u00f6nemine ait oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu iskeletin \u00fczerinde antropolojik incelemeler ve \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flad\u0131. \u0130nsan iskeletinde kafatas\u0131 ve sol femur \u00fczerinde yap\u0131lacak C-14 testi ile birlikte bulunan kafatas\u0131 ve femur (uyluk) kemi\u011finin hangi d\u00f6neme ait oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kacak. Ayr\u0131ca antik DNA \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da \u0131rksal olarak akrabal\u0131k ili\u015fkilerini ortaya koyacak. Hitit d\u00f6nemi dolgusunda bulundu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir buluntu\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcel, \u015eapinuva kaz\u0131 ekibi olarak, buluntu \u00fczerinde Hitit \u00dcniversitesi Antropoloji B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Mustafa Tolga \u00c7\u0131rak ve ekibiyle birlikte \u00e7al\u0131\u015fma yapacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n<p>\u201cBu buluntunun Hititlerle ilgili bir \u00e7ok soru i\u015faretini ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz\u201d<\/p>\n<p>\u015eapinuva\u2019da Prof. Dr. Ayg\u00fcl S\u00fcel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bulunan insan kafatas\u0131 ve sol femur kemi\u011finin kendilerini heyecanland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan Hitit \u00dcniversitesi Antropoloji B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Mustafa Tolga \u00c7\u0131rak, \u201cBu buluntu, Hitit kafatas\u0131 antropologlar i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hititler \u00f6l\u00fclerini yak\u0131yordu. Bu nedenle Hititlere ait \u00e7ok fazla iskelet ele ge\u00e7irilemedi. \u0130skelet bulunamay\u0131nca Hititlerin Anadolu\u2019ya nereden geldikleri, nereye gittikleri veya di\u011fer topluluklarla akraba ili\u015fkilerinin ortaya konmas\u0131 bilim d\u00fcnyas\u0131nda her zaman bir soru i\u015faretiydi. Bizi \u00e7ok heyecanland\u0131ran bu ke\u015fifle birlikte bilim d\u00fcnyas\u0131ndaki soru i\u015faretlerinin kald\u0131r\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bizim i\u00e7in nadide bir buluntu\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u0130skelet \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131 ilk antropolojik de\u011ferlendirmelerde bireyin eri\u015fkin bir kad\u0131n oldu\u011funu tespit ettiklerini anlatan Do\u00e7. Dr. Mustafa Tolga \u00c7\u0131rak, \u201cKafatas\u0131 par\u00e7al\u0131 bir \u015fekilde \u015fekilde ele ge\u00e7mi\u015fti. Kafatas\u0131n\u0131n yan\u0131nda uyluk kemi\u011fi (sol femur) par\u00e7a buluntular i\u00e7erisinde yer al\u0131yordu. Bunlar\u0131n antropolojik analizleri neticesinde C-14 ve antik DNA \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile birlikte tam olarak bu iskeletinin ya\u015f\u0131n\u0131n tespit edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olacak. Hititlerin kimlerle akraba oldu\u011funu, nereden geldi\u011fi ve nereye gittiklerini antik DNA sonucunda ula\u015fabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada bize de yer verdi\u011fi i\u00e7in Prof. Dr. Ayg\u00fcl S\u00fcel hocama da te\u015fekk\u00fcr ediyorum\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00dcNYANIN EN B\u00dcY\u00dcK MEDEN\u0130YETLER\u0130 ARASINDA G\u00d6STER\u0130LEN H\u0130T\u0130T \u0130MPARATORLU\u011eU\u2019NUN BA\u015eKENL\u0130K YAPAN VE EN \u00d6NEML\u0130 ASKER\u0130 VE D\u0130N\u0130 MERKEZLER\u0130NDEN B\u0130R\u0130S\u0130 OLAN \u015eAP\u0130NUVA&#8217;DA H\u0130T\u0130T D\u00d6NEM\u0130NE A\u0130T OLDU\u011eU D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcLEN \u0130NSAN KAFATASI VE \u00dcST BACAK KEM\u0130\u011e\u0130 (SOL FEMUR) BULUNDU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":234391,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[3032,14072,8652,13848],"class_list":["post-234390","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-bilim","tag-dunyasini","tag-heyecanlandiran","tag-kesif"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/bilim-dunyasini-heyecanlandiran-kesif_d81f821.jpg?fit=1000%2C750","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-YYu","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/234390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=234390"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/234390\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/234391"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=234390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=234390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=234390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}