Akdeniz \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Halil Demir, mantarlar\u0131n zehirli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaman\u0131n \u00e7ok zor oldu\u011funu belirterek, halk aras\u0131nda do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flar oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
Sonbahar ve ilkbahar mevsimlerinde havalar\u0131n \u0131l\u0131maya ve ya\u011fmurlar\u0131n d\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde do\u011fada mantarlar \u00e7\u0131kmaya ba\u015fl\u0131yor. Mantar mevsimiyle birlikte zehirli olanlarla zehirsiz olanlar\u0131 nas\u0131l ay\u0131rt edebiliriz sorusunun cevab\u0131 merak ediliyor. Do\u011fadan mantar toplama konusunda \u00e7ok dikkatli olunmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Akdeniz \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Halil Demir, mantarlar\u0131n zehirli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaman\u0131n \u00e7ok zor oldu\u011funu belirterek mantarlar konusunda halk aras\u0131nda do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flar oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
Ormanlarda zehirli ve zehirsiz mantarlar\u0131n yan yana bulunabildi\u011fini ifade eden Do\u00e7. Dr. Halil Demir, \u201cAkraba mantar t\u00fcrleri i\u00e7erisinde zehirli olanlar\u0131 da var zehirsiz olanlar\u0131 da. Zehirli mantarlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u00e7i\u011f yendi\u011finde etkisini g\u00f6sterirken bir k\u0131sm\u0131 alkol ile al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda etkili olabiliyor. Bilim adamlar\u0131 taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan mantar ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda 2400\u2019den fazla t\u00fcr\u00fcn\u00fcn oldu\u011fu, bunlar\u0131n 100-250 tanesinin zehirli oldu\u011fu, 10-15 tanesinin ise \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc zehire sahip oldu\u011fu belirtilmektedir. D\u00fcnya\u2019da oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de en fazla zehirlenmeye sebep olan t\u00fcr, K\u00f6yg\u00f6\u00e7\u00fcren mantar\u0131 (Amanita phalloides) diye ifade edilmektedir\u201d dedi.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Halil Demir, halk aras\u0131nda zehirli ve zehirsiz mantarlar\u0131 ay\u0131rt etmede yayg\u0131n bilinen baz\u0131 yanl\u0131\u015f bilgileri \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n
\u201cMantar pi\u015firilirken i\u00e7ine madeni para, g\u00fcm\u00fc\u015f bir ka\u015f\u0131k veya \u00e7atal b\u0131rak\u0131l\u0131rsa ve bunlar karar\u0131rsa, mantar zehirlidir deniliyor. Bu do\u011fru de\u011fildir. Bayat mantarlar karartabilirken tazeleri karartmayabilir. Mantar pi\u015firilirken i\u00e7erisine so\u011fan veya sar\u0131msak konursa ve suyun rengi de\u011fi\u015firse mantar zehirlidir demek yanl\u0131\u015ft\u0131r. Rengi de\u011fi\u015ftirmeyebilir. Zehirli mantarlar\u0131n kokusu k\u00f6t\u00fcyken, zehirsiz olanlar g\u00fczel kokar bilgisi de yanl\u0131\u015ft\u0131r. Koku i\u015fi ki\u015fisel \u00f6zelliktir. Mantar\u0131n sap\u0131n\u0131 ya da \u015fapkas\u0131n\u0131 kestikten sonra mavimsi bir s\u0131v\u0131 ak\u0131nca zehirli olan\u0131 ay\u0131rt ederiz demek de yanl\u0131\u015ft\u0131r. Zehirsiz olanlardan da s\u0131v\u0131 akabilir. \u00dczerinde salyangoz olan mantarlar zehirli de\u011fildir bilgisi de \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7abilir. Mantarlar pi\u015firilirken konulacak olan tuz, sirke ve benzerlerinin zehri giderme \u00f6zelli\u011fi yoktur. Kesildi\u011finde \u00f6z suyu s\u00fctl\u00fc olanlara zehirli denilmektedir ki bu da yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u015eapka zar\u0131n\u0131n kolay soyulmas\u0131 ay\u0131rt etmede \u00f6nemsizdir. Zehirli mantarlar\u0131n da \u015fapka zarlar\u0131 kolayca soyulabilir. Baz\u0131 hayvanlar\u0131n yedi\u011fi mantarlar zehirsizdir, insanlar da yiyebilir bilgisi ya\u015fam\u0131 riske sokabilir. Canl\u0131 a\u011fa\u00e7lar ve odunlar \u00fczerinde ya\u015fayanlar hakk\u0131nda da kesin yarg\u0131ya var\u0131lamaz. Her ikisi \u00fczerinde de ya\u015fayan hem zehirli hem de zehirsiz mantarlar vard\u0131r. Mantarlar\u0131n renkleri ve parlakl\u0131klar\u0131 da bize fikir veremez. K\u00f6y g\u00f6\u00e7\u00fcren mantar\u0131 buna en iyi \u00f6rnektir ve \u00f6l\u00fcmlerin \u00e7o\u011fundan bu sorumludur. \u00c7ay\u0131r alanlar\u0131nda yeti\u015fenler aras\u0131nda zehirli olanlar da vard\u0131r, zehirsiz olanlar da. Kopar\u0131l\u0131nca mantar\u0131n rengi de\u011fi\u015fmiyorsa diye \u00f6ng\u00f6r\u00fc olamaz. Kanl\u0131ca mantar\u0131 denilen \u00e7\u0131ntar\u0131n kopar\u0131l\u0131nca kana benzeyen rengi \u00e7\u0131karmas\u0131, bu ismi almas\u0131na neden olmu\u015ftur. K\u0131rsalda ya\u015fayanlar\u0131n zehirli ve zehirsiz olanlar\u0131 ay\u0131rt edebildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi de do\u011fru de\u011fildir. Zira, k\u0131rsal kesimde \u00e7ok fazla zehirlenme vakalar\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r.”<\/p>\n
Demir, son olarak kesin ifadelerle zehirli ve zehirsiz mantarlar\u0131 ay\u0131rt edebilmenin zor oldu\u011funu belirterek, riskten uzak durulmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti. Demir, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fclt\u00fcr\u00fc yap\u0131lan bir\u00e7ok mantar t\u00fcr\u00fc bulundu\u011funu s\u00f6yleyerek, do\u011fadan mantar yemek isteyenlerin emin olunan do\u011fal mantarlar\u0131 t\u00fcketmesi gerekti\u011fini s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
AKDEN\u0130Z \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 Z\u0130RAAT FAK\u00dcLTES\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130M \u00dcYES\u0130 DO\u00c7. DR. HAL\u0130L DEM\u0130R, MANTARLARIN ZEH\u0130RL\u0130 OLUP OLMADI\u011eINI ANLAMANIN \u00c7OK ZOR OLDU\u011eUNU BEL\u0130RTEREK MANTARLAR KONUSUNDA HALK ARASINDA DO\u011eRU B\u0130L\u0130NEN YANLI\u015eLAR OLDU\u011eUNU \u0130FADE ETT\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":246745,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[7352,8112,619,272,8201,15242,15350,75],"class_list":["post-246744","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-acabilir","tag-bilinen","tag-dogru","tag-konusunda","tag-mantar","tag-olume","tag-yanlislar","tag-yol"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/mantar-konusunda-dogru-bilinen-yanlislar-olume-yol-acabilir_20d928d.jpg?fit=1000%2C486","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-12bK","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/246744","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=246744"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/246744\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/246745"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=246744"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=246744"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=246744"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}