\u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi (\u0130T\u00dc) emekli \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Beril Tu\u011frul, hava kirlili\u011fi ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin ana sebebinin, sera gazlar\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, “Sera gaz\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek enerji \u00e7e\u015fitlerinin tercih edilmesi bir zorunluluk” dedi.<\/p>\n
Tu\u011frul, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n, sanayile\u015fmenin ve teknolojik geli\u015fmelerin enerji gereksinimlerini ciddi seviyelere ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, bu ihtiyac\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 s\u00fcrecinde toplumun \u00e7evresel beklentilerinin de unutulmamas\u0131 gerekti\u011fini kaydetti. “Enerji ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131yla \u00e7evrenin korunmas\u0131 aras\u0131nda bir denge kurulmal\u0131” diyen Tu\u011frul, \u201cEnerji ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek seviyede karbon i\u00e7eren k\u00f6m\u00fcr ve do\u011fal gaz gibi fosil yak\u0131tlardan enerji \u00fcreten konvansiyonel santrallerin maalesef uzun bir s\u00fcre daha kullan\u0131lmaya devam edece\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Yaz\u0131k ki, r\u00fczgar, hidrolik ve g\u00fcne\u015f gibi yenilenebilir enerji santralleri s\u00fcrekli ve kesintisiz olarak y\u00fcksek g\u00fc\u00e7te \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 sa\u011flayam\u0131yor. Bu nedenle de baz santraller olarak nitelenemiyorlar. Hem kesintisiz ve g\u00fcvenli enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmesi hem de karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7ok ciddi oranlarda azaltarak \u00e7evresel kayg\u0131lara cevap verebildi\u011fi i\u00e7in n\u00fckleer enerji \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. N\u00fckleer enerjinin bu \u00f6nemli rol\u00fc art\u0131k herkes taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken yads\u0131namaz bir ger\u00e7ek” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
“Ya\u015fanabilir bir d\u00fcnya i\u00e7in \u00e7evre korunmal\u0131”<\/p>\n
Bir yandan yeni santraller kurulurken di\u011fer yandan ya\u015fanabilir bir d\u00fcnya i\u00e7in \u00e7evrenin korunmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulayan Tu\u011frul, fosil yak\u0131tl\u0131 santrallerin sald\u0131\u011f\u0131 sera gazlar\u0131n\u0131n acil \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken bir sorun oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. Tu\u011frul, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan birisi haline gelen paradoksal bir durum var. Bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in en uygun \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin \u00fcretilmesi gerekiyor. As\u0131l mesele, baz santral olarak kullan\u0131lan fosil yak\u0131tl\u0131 santrallerin \u00e7evreye sald\u0131\u011f\u0131 sera gazlar\u0131. Bu gazlar, hava kirlili\u011fi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve asit ya\u011fmurlar\u0131 gibi bir dizi olumsuz \u00e7evre etkisinin nedeni olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Ayr\u0131ca, gen\u00e7lerden politikac\u0131lara, bilim insanlar\u0131ndan \u00e7evrecilere kadar hemen her kesimden insanlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, \u00fczerine kitaplar yaz\u0131lan, konferanslar d\u00fczenlenen, acil eylem planlar\u0131 haz\u0131rlanan k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n da en b\u00fcy\u00fck nedeni. Modern d\u00fcnyan\u0131n bu en b\u00fcy\u00fck sorununu inceledi\u011fimizde, sera gazlar\u0131n\u0131n son y\u0131llarda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ya\u015fanan ve sadece insanlar\u0131n de\u011fil t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131 olumsuz etkileyen bir\u00e7ok do\u011fal afetin de tetikleyicisi oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.”<\/p>\n
“Birden fazla ve \u00fcst \u00fcste yerle\u015ftirilmi\u015f g\u00fcvenlik sistemleri bulunuyor”<\/p>\n
Prof. Dr. Tu\u011frul, \u00e7evreci bir enerji t\u00fcr\u00fcn\u00fcn kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 n\u00fckleer santrallerin g\u00fcvenli\u011finin de geli\u015fen teknolojilerle daha \u00fcst seviyeye ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekerek, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde uygulanan birden fazla ve \u00fcst \u00fcste yerle\u015ftirilmi\u015f g\u00fcvenlik sistemlerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 derinli\u011fine g\u00fcvenlik modelini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n
\u201cNormal \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131nda, n\u00fckleer santraller \u00e7evre i\u00e7in herhangi bir problem olu\u015fturmaz. Kaza risklerini bertaraf etmek i\u00e7in de bu santrallerde uygulanan \u2018derinli\u011fine n\u00fckleer g\u00fcvenlik\u2019 ilkesi en basit ifadeyle \u00fcst \u00fcste farkl\u0131 korugan yap\u0131 ve sistemlerin bir araya gelmesiyle olu\u015fur. Bu \u00e7er\u00e7evede tasar\u0131m, in\u015faat ve i\u015fletme s\u00fcrecinde \u00e7ok kapsaml\u0131 bir dizi \u00f6nlem al\u0131n\u0131yor. Bu yap\u0131 ve sistemlerin kullan\u0131m\u0131 ulusal ve uluslararas\u0131 mevzuatlara g\u00f6re zorunlu. Ayr\u0131ca hem ulusal d\u00fczeyde hem de Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) ve di\u011fer uluslararas\u0131 kurulu\u015flar d\u00fczeyinde ilgili standartlara ve mevzuatlara uygun, \u00e7ok s\u0131k\u0131 kontrol ve denetim s\u00fcre\u00e7leri bulunuyor. S\u00f6z konusu sistemler olabilecek t\u00fcm kaza senaryolar\u0131nda devreye girecek \u00f6nlemlerle destekleniyor.\u201d<\/p>\n
“Akkuyu NGS, t\u00fcm g\u00fcvenlik \u015fartlar\u0131na uygun in\u015fa ediliyor”<\/p>\n
Tu\u011frul, derinli\u011fine g\u00fcvenlik felsefesinin Mersin\u2019de in\u015faat\u0131 devam eden ve tamamland\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin ilk n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 santrali olacak olan Akkuyu NGS projesinde de uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n
“Rusya taraf\u0131ndan \u00fclkemizde in\u015fa edilmekte olan santralin tasar\u0131m\u0131 d\u00fcnyada tercih edilenlerden birisi olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Burada g\u00fcvenilirli\u011fini ispat etmi\u015f VVER-1200 teknolojisine dayanan reakt\u00f6rler kullan\u0131lacak. 50 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131lan VVER reakt\u00f6rlerinden d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yakla\u015f\u0131k 80 tane var. Projeye in\u015faat lisans\u0131 verilirken dikkat edilen ve uluslararas\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim kurulu\u015flar\u0131nca denetlenen t\u00fcm g\u00fcvenlik hususlar\u0131, in\u015faat\u0131n bitimini takiben g\u00fcndeme gelecek olan i\u015fletme lisans\u0131 m\u00fcracaatlar\u0131nda da daima g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulacak. Bu \u00e7ok \u00f6nemli bir konu oldu\u011fu i\u00e7in n\u00fckleer santralin i\u015fletimi de ulusal ve uluslararas\u0131 yetkili kurulu\u015flarca yine bu ilkelere uygun olarak s\u00fcrekli \u015fekilde denetlenecek. Mevzuatlar\u0131m\u0131z gere\u011fi, \u00fclkemizdeki n\u00fckleer santral projelerinin hepsi derinli\u011fine n\u00fckleer g\u00fcvenlik felsefesiyle hayata ge\u00e7irilmek zorunda. Bu sayede hem T\u00fcrkiye\u2019nin kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in her ge\u00e7en y\u0131l giderek artan enerji ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f olacak hem de gelecek nesiller i\u00e7in g\u00fcvenli ve temiz \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilmi\u015f olacak.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130STANBUL TEKN\u0130K \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 (\u0130T\u00dc) EMEKL\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130M \u00dcYES\u0130 PROF. DR. BER\u0130L TU\u011eRUL, HAVA K\u0130RL\u0130L\u0130\u011e\u0130 VE \u0130KL\u0130M DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130N\u0130N ANA SEBEB\u0130N\u0130N, SERA GAZLARI OLDU\u011eUNA D\u0130KKAT \u00c7EKEREK, “SERA GAZI SALINIMINI \u00d6NLEYECEK ENERJ\u0130 \u00c7E\u015e\u0130TLER\u0130N\u0130N TERC\u0130H ED\u0130LMES\u0130 B\u0130R ZORUNLULUK” DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251874,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[3984,62371,52666,257,6633,1081,1733,2012],"class_list":["post-251873","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-ana","tag-degisikliginin","tag-gazlari","tag-hava","tag-iklim","tag-kirliligi","tag-sebebi","tag-sera"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/hava-kirliligi-ve-iklim-degisikliginin-ana-sebebi-sera-gazlari_846348a.jpg?fit=1000%2C485","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-13wt","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/251873","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=251873"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/251873\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/251874"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=251873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=251873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=251873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}