{"id":253491,"date":"2020-01-09T11:17:11","date_gmt":"2020-01-09T08:17:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/dr-besen-atesli-havale-beyinde-hasara-yol-acmiyor\/"},"modified":"2020-01-09T11:17:11","modified_gmt":"2020-01-09T08:17:11","slug":"dr-besen-atesli-havale-beyinde-hasara-yol-acmiyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/dr-besen-atesli-havale-beyinde-hasara-yol-acmiyor\/","title":{"rendered":"Dr. Besen: &#8220;Ate\u015fli havale beyinde hasara yol a\u00e7m\u0131yor&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7ocuk N\u00f6roloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr. \u015eeyda Besen, ate\u015fli havalenin beyinde hi\u00e7bir hasara yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve zekay\u0131 etkilemedi\u011fini belirterek, &#8220;Fakat havalenin nedeni kafa i\u00e7i enfeksiyonsa o zaman hasar kalabilir&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Ba\u015fkent \u00dcniversitesi Adana Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi\u2019nde g\u00f6revli \u00c7ocuk N\u00f6roloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr. \u015eeyda Besen, ate\u015fli havale hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n<p>Ate\u015fli havalelerin b\u00fcnyenin ate\u015fe kar\u015f\u0131 bir reaksiyonu sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Dr. Besen, \u201c6 ay ve 6 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 3-5\u2019i ate\u015fli bir hastal\u0131k esnas\u0131nda havale ge\u00e7irirler. Genellikle bir iki dakika s\u00fcrer ve kendili\u011finden ge\u00e7er, nadiren 10 dakikadan uzun s\u00fcrer. Havale s\u0131ras\u0131nda \u00e7ocukta kas\u0131lma, bilin\u00e7 kayb\u0131, g\u00f6zlerde sabit bakma, kol ve ayaklarda atma ve morarma gibi bulgular g\u00f6zlenir. \u0130lk havaleyi 1-1,5 ya\u015ftan \u00f6nce ge\u00e7iren, s\u0131k ate\u015flenen ve ailesinde de ate\u015fli havale ge\u00e7irenler bulunan \u00e7ocuklarda bu olay\u0131n tekrarlama ihtimali daha fazlad\u0131r. Yine ate\u015f yeni ba\u015flam\u0131\u015fken veya fazla y\u00fcksek de\u011filken n\u00f6bet ge\u00e7irilmi\u015fse tekrarlama e\u011filimi g\u00f6sterir\u201d dedi.<\/p>\n<p>Dr. \u015eeyda Besen, ate\u015fli havalenin beyinde hi\u00e7bir hasara yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve zekay\u0131 etkilemedi\u011fini belirterek, \u201cFakat havalenin nedeni kafa i\u00e7i enfeksiyonsa yani menenjit veya ansefalitse o zaman hasar kalabilir. Ama zaten ger\u00e7ek ate\u015fli havale demek i\u00e7in bunlar\u0131n olmamas\u0131 gerekiyor. \u00c7ok nadiren de olsa ate\u015fli n\u00f6betlerin y\u00fczde 1 kadar\u0131 durdurulamayan n\u00f6bet \u015feklinde ba\u015flar bu durumda \u00e7ok uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in beyin hasar\u0131 yapabilir. Ate\u015fli havaleler epilepsi olarak kabul edilmemektedir. Bu \u00e7ocuklarda epilepsi geli\u015fme riski ate\u015fli havale ge\u00e7irmeyen \u00e7ocuklarla ayn\u0131d\u0131r. Ancak ilk ate\u015fli havale 15 dakikadan uzun s\u00fcrm\u00fc\u015fse, v\u00fccudun tek bir yar\u0131s\u0131 tutulmu\u015fsa 24 saat i\u00e7inde n\u00f6bet tekrarlam\u0131\u015f ise, aile de epilepsili birey varsa, \u00e7ocu\u011fun n\u00f6bet \u00f6ncesinde serebralpalsi (beyin felci) veya mental motor geli\u015fiminde gecikme varsa tek bir ate\u015fli havale sonras\u0131nda da epilepsi geli\u015ftirme riski artabilir. Ayr\u0131ca ilk n\u00f6betini 1 ya\u015f \u00f6ncesi ge\u00e7iren hastalarda da epilepsi nedeni olabilecek baz\u0131 genetik bozukluklar olabilece\u011finden bu grubun mutlaka \u00c7ocuk N\u00f6roloji izlemi gerekir. \u00d6ncelikle anne-baba sakin olmal\u0131, \u00e7ocu\u011fu yere yan yat\u0131rmal\u0131, ba\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131na yumu\u015fak bir yast\u0131k konulmal\u0131 ve dikkatle g\u00f6zlemelidir. \u00c7arpmalar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in \u00e7evredeki tehlikeli e\u015fyalar\u0131 kald\u0131rmal\u0131, g\u00f6zl\u00fck varsa \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131, a\u011f\u0131z temizlenerek soluk yolu a\u00e7\u0131k tutulmal\u0131d\u0131r. N\u00f6bet esnas\u0131nda su i\u00e7irmek, alkol ve kolonyal\u0131 pamuk ile a\u011fz\u0131 kapamak, so\u011fan koklatmak, ka\u015f\u0131k veya tahta ile a\u011fz\u0131 a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmak tehlikelidir. \u00c7o\u011fu insan, havale ge\u00e7iren ki\u015finin dilini \u0131s\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ya da yutaca\u011f\u0131n\u0131 ve nefes yolunun kapanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Dilin geri ka\u00e7mas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in \u00e7ocu\u011fu yan \u00e7evirmeniz yeterli olacakt\u0131r. Dil \u0131s\u0131rma olursa da \u00e7ok \u00f6nemli de\u011fildir. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in a\u011fz\u0131na parmak ya da ka\u015f\u0131k gibi sert cisimleri sokmak tehlikeli olabilir. \u00c7ocu\u011fun n\u00f6bet s\u0131ras\u0131nda hareketlerine engel olmamal\u0131 ve n\u00f6betin ne kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne dikkat edilmelidir. Genellikle havale bir ka\u00e7 dakika i\u00e7inde kendili\u011finden sonlanmaktad\u0131r. E\u011fer havale 3-5 dakikada durmuyorsa 112\u2019ye haber vererek h\u0131zl\u0131ca t\u0131bbi yard\u0131m yap\u0131labilecek bir hastaneye ula\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Dr. \u015eeyda Besen, tekrarlayan ate\u015fli havalelerde, ilk ate\u015fli n\u00f6betini bir ya\u015f\u0131n alt\u0131nda ge\u00e7irenlerde, e\u011fer ailede ate\u015fli havale veya epilepsi ge\u00e7iren ki\u015fi varsa, \u00e7ok uzun s\u00fcreli havale olmu\u015fsa, kas\u0131lmalar v\u00fccudun tek taraf\u0131ndaysa ve havale sonras\u0131 kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc veya fel\u00e7 olduysa o zaman ayr\u0131nt\u0131l\u0131 tetkikler yap\u0131l\u0131p koruyucu tedavi verilebilece\u011fini belirtti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7OCUK N\u00d6ROLOJ\u0130 B\u00d6L\u00dcM\u00dc DR. \u015eEYDA BESEN, ATE\u015eL\u0130 HAVALEN\u0130N BEY\u0130NDE H\u0130\u00c7B\u0130R HASARA YOL A\u00c7MADI\u011eINI VE ZEKAYI ETK\u0130LEMED\u0130\u011e\u0130N\u0130 BEL\u0130RTEREK, \u201cFAKAT HAVALEN\u0130N NEDEN\u0130 KAFA \u0130\u00c7\u0130 ENFEKS\u0130YONSA YAN\u0130 MENENJ\u0130T VEYA ANSEFAL\u0130TSE O ZAMAN HASAR KALAB\u0130L\u0130R\u201d DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":253492,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[53980,39801,62703,28647,279,29745,60245,75],"class_list":["post-253491","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-acmiyor","tag-atesli","tag-besen","tag-beyinde","tag-dr","tag-hasara","tag-havale","tag-yol"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/dr-besen-atesli-havale-beyinde-hasara-yol-acmiyor_22549d1.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-13Wz","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=253491"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253491\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/253492"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=253491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=253491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=253491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}