{"id":254273,"date":"2020-01-11T09:16:15","date_gmt":"2020-01-11T06:16:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/matematiksel-tip-bilimi-arastirmalari-erken-tani-ve-tedavide-onemli-yer-tutuyor\/"},"modified":"2020-01-11T09:16:15","modified_gmt":"2020-01-11T06:16:15","slug":"matematiksel-tip-bilimi-arastirmalari-erken-tani-ve-tedavide-onemli-yer-tutuyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/matematiksel-tip-bilimi-arastirmalari-erken-tani-ve-tedavide-onemli-yer-tutuyor\/","title":{"rendered":"Matematiksel T\u0131p Bilimi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 erken tan\u0131 ve tedavide \u00f6nemli yer tutuyor"},"content":{"rendered":"<p>Yak\u0131n Do\u011fu \u00dcniversitesi Deneysel Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (DESAM) taraf\u0131ndan son y\u0131llarda hem matematik e\u011fitiminde hem de \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlerde \u00f6nemli bir konu haline gelen Matematiksel Modelleme ile ilgili \u2018\u2018Sa\u011fl\u0131kta Matematiksel Modelleme Kursu\u2019\u2019 d\u00fczenlendi.<\/p>\n<p>Gen\u00e7 akademisyenler taraf\u0131ndan yo\u011fun ilgi g\u00f6ren kursta, Matematiksel Modellemenin temel yap\u0131ta\u015flar\u0131 hakk\u0131nda bilgiler verildi. T\u0131p ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n da \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 haline gelen Modelleme ile ilgili \u00f6rnekler payla\u015f\u0131ld\u0131, Matematiksel olarak ele al\u0131nabilme potansiyeli olan problemlere, matematiksel modelleme yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fcmler getirebilme konusu \u00fczerinde duruldu.<\/p>\n<p>Kurs kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131na Matematiksel Modellemenin temel yap\u0131ta\u015flar\u0131 hakk\u0131nda bilgiler veren Prof. Dr. Evren H\u0131ncal, Matematiksel modellemenin genel anlamda ger\u00e7ek hayat problemlerinin matematik diline aktar\u0131lma ve matematiksel olarak ifade edilmesi s\u00fcreci oldu\u011fundan s\u00f6z etti.<\/p>\n<p>Matematiksel Modelleme ve t\u0131p ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndaki yeri<\/p>\n<p>Matematiksel modellemelerin son zamanlarda modern t\u0131p ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n da \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 haline geldi\u011fine de dikkat \u00e7eken Prof. Dr. H\u0131ncal, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde kanser, kalp krizi, AIDS gibi hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhis ve tedavisinde matematiksel t\u0131p alan\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015farak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Geli\u015fen teknolojiyle birlikte matemati\u011fin de her alanda oldu\u011fu gibi hayat\u0131n i\u00e7inde de fark edilebilir bir bi\u00e7imde yer almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Prof. Dr. H\u0131ncal, \u2018\u2018Matematiksel T\u0131p\u2019 bilimi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n erken tan\u0131 ve tedavide \u00f6nemli bir i\u015flevinin var oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n<p>Matematiksel t\u0131p ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ile geli\u015ftirilen y\u00f6ntemlerin, kanser ve kalp hastal\u0131klar\u0131ndan h\u00fccre modellemesine kadar t\u0131bb\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z eden Prof. Dr. H\u0131ncal, \u201cMatematiksel yakla\u015f\u0131mlar\u0131n klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda oldu\u011fu kadar, hastane ve sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131n\u0131n y\u00f6netimlerinde de ba\u015far\u0131l\u0131 uygulamalar\u0131 mevcuttur\u201d dedi.<\/p>\n<p>Epidemik hastal\u0131klarda matematiksel modellemeler \u00f6nemli yer tutuyor<\/p>\n<p>Kursun bir di\u011fer konu\u015fmac\u0131s\u0131 olan Yrd. Do\u00e7. Dr. Bilgen Kaymakamzade ise kursiyerlere Matematiksel Modellerin sa\u011fl\u0131k uygulama alanlar\u0131 hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgiler payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fczy\u0131llard\u0131r m\u00fccadele etti\u011fi epidemik hastal\u0131klar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131, modellenmesi, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n tahmin edilmesi, kontrol ve tedavi edilmesinde matematiksel modellemelerin de\u011ferli katk\u0131lar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Yrd. Do\u00e7. Dr. Kaymakamzade, 1927\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin kompart\u0131man modelleri ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda SIR, SIS, SIRS, SEIR, SEIRS, MSEIR ve MSEIRS gibi de\u011fi\u015fik modellerin ortaya konuldu\u011funu ve bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klara ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7lerin matematik modeller ile ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde incelendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>H1N1 Pandemi\u011fine ili\u015fkin baz\u0131 matematiksel modeller ele al\u0131nd\u0131<\/p>\n<p>\u0130nfluenza modelleri konusunda da a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 uygulamalar g\u00f6sterilen kursta, mevcut H1N1 pandemi\u011fine ili\u015fkin olarak yap\u0131lm\u0131\u015f olan baz\u0131 matematiksel modeller ele al\u0131narak tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Ayr\u0131ca, say\u0131sal bilimler ile sa\u011fl\u0131k bilimleri ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki i\u015fbirliklerine dikkat \u00e7ekilerek bir sinerji olu\u015fturman\u0131n \u00f6nemine de\u011finildi.<\/p>\n<p>SPSS analizleri anlat\u0131ld\u0131<\/p>\n<p>Kurs kapsam\u0131nda Prof. Dr. \u0130lker Etikan taraf\u0131ndan ba\u015fta sosyal bilimler olmak \u00fczere e\u011fitim bilimleri, sa\u011fl\u0131k bilimleri ve fen bilimleri alanlar\u0131nda da s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lan \u00f6nemli bir bilgisayar program\u0131 olan Sosyal Bilimler \u0130\u00e7in \u0130statistik Program\u0131 (SPSS) hakk\u0131nda bilgiler verilerek SPSS program\u0131nda yap\u0131labilen istatistiksel analizlere de\u011finildi. Prof. Dr. Etikan, \u201cBu program ile herhangi bir analiz yap\u0131lmaya ba\u015flanmadan \u00f6nce hangi modelin ve hangi testin problem ve veri setine uygun olaca\u011f\u0131 konusunda detayl\u0131 bir analiz ve plan yap\u0131larak hareket edilmelidir\u2019\u2019 mesaj\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n<p>Yapay zekan\u0131n sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki \u00f6rnekleri g\u00f6sterildi<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Dilber Uzun \u00d6z\u015fahin ve \u00d6\u011fretim g\u00f6revlisi Berna Uzun taraf\u0131ndan ise \u00e7ok kriterli karar teorileri tart\u0131\u015f\u0131larak, bu modellemenin sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda uygulamalar\u0131 \u00f6rneklerle g\u00f6sterildi. Ayr\u0131ca, Prof. Dr. \u0130sa Dumano\u011flu ve Yrd. Do\u00e7. Dr. H\u00fcseyin Sevay taraf\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zellikle yapay zeka uygulamalar\u0131nda \u00e7ok yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan genel ama\u00e7l\u0131 ve yorumlamal\u0131 bir programlama dili olan Python hakk\u0131nda genel bilgiler sunularak, sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki uygulamalar\u0131 \u00f6rneklendi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YAKIN DO\u011eU \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 DENEYSEL SA\u011eLIK B\u0130L\u0130MLER\u0130 ARA\u015eTIRMA MERKEZ\u0130 (DESAM) TARAFINDAN SON YILLARDA HEM MATEMAT\u0130K E\u011e\u0130T\u0130M\u0130NDE HEM DE \u00c7E\u015e\u0130TL\u0130 SEKT\u00d6RLERDE \u00d6NEML\u0130 B\u0130R KONU HAL\u0130NE GELEN MATEMAT\u0130KSEL MODELLEME \u0130LE \u0130LG\u0130L\u0130 \u2018\u2018SA\u011eLIKTA MATEMAT\u0130KSEL MODELLEME KURSU\u2019\u2019 D\u00dcZENLEND\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":254274,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[30358,32896,28692,4955,332,5459,62898,4657,9708,4243],"class_list":["post-254273","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-matematiksel","tag-arastirmalari","tag-bilimi","tag-erken","tag-onemli","tag-tani","tag-tedavide","tag-tip","tag-tutuyor","tag-yer"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/matematiksel-tip-bilimi-arastirmalari-erken-tani-ve-tedavide-onemli-yer-tutuyor_ba34439.jpg?fit=892%2C641","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-149b","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=254273"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254273\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/254274"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=254273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=254273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=254273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}