{"id":255235,"date":"2020-01-14T09:46:36","date_gmt":"2020-01-14T06:46:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/canakkale-savaslarinin-ilk-kahramanlik-destani-bigali-mehmet-cavus\/"},"modified":"2020-01-14T09:46:36","modified_gmt":"2020-01-14T06:46:36","slug":"canakkale-savaslarinin-ilk-kahramanlik-destani-bigali-mehmet-cavus","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/canakkale-savaslarinin-ilk-kahramanlik-destani-bigali-mehmet-cavus\/","title":{"rendered":"\u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131n\u0131n ilk kahramanl\u0131k destan\u0131: Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131n\u0131n ilk kahramanl\u0131k destan\u0131n\u0131 yazan Sedd\u00fclbahir kahraman\u0131 Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un hat\u0131ralar\u0131, hayat\u0131n\u0131 ge\u00e7irdi\u011fi Bah\u00e7eli k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fat\u0131lmaya devam ediyor.<\/p>\n<p>\u0130nternet ortam\u0131nda 1878 olarak ge\u00e7se de n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re 1881 y\u0131l\u0131nda Bulgaristan\u2019\u0131n Filibe kasabas\u0131nda d\u00fcnyaya gelen Mustafa o\u011flu Mehmet, hen\u00fcz daha bebeklik \u00e7a\u011f\u0131ndayken 1877-1878 Osmanl\u0131-Rus sava\u015f\u0131 sonras\u0131 ailesiyle birlikte Bulgar zulm\u00fcnden ka\u00e7arak \u00c7anakkale\u2019nin Biga il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Bah\u00e7eli k\u00f6y\u00fcne yerle\u015fmek zorunda kald\u0131. Ata topraklar\u0131ndan kopan ve bunun hasretiyle ya\u015fayan gen\u00e7 Mehmet, y\u0131llar sonra memleket topraklar\u0131n\u0131 geri kazanma \u00fcmidiyle Balkan Harbinde g\u00f6rev alarak d\u00fc\u015fmanla \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131. Balkan Harbinden k\u0131sa s\u00fcre sonra 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 i\u00e7in seferberlik ilan edildi\u011finde 34 ya\u015f\u0131nda, evli ve 2 \u00e7ocuk babas\u0131yd\u0131. E\u015fi Fatma ise 3. \u00e7ocu\u011funa hamileydi. Sedd\u00fclbahir Kalesinde 27. alay\u0131n 3. taburunun 10. b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fcnde Maydos m\u0131nt\u0131kas\u0131nda g\u00f6revli olan Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f, ihtiyat \u00e7avu\u015fu s\u0131fat\u0131yla g\u00f6zetleme postas\u0131 olarak g\u00f6rev yapan birli\u011fi komuta etmekteydi.<\/p>\n<p>\u0130stihkam k\u00fcre\u011fi ile d\u00fc\u015fmanla \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131<\/p>\n<p>\u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131n\u0131n ilk kahramanl\u0131k destan\u0131 4 Mart 1915 tarihinde yaz\u0131ld\u0131. 1915\u2019te Plymouth taburuna ba\u011fl\u0131 olan d\u00fc\u015fman deniz piyadeleri, Sedd\u00fclbahir Kalesine \u00e7\u0131k\u0131p toplar\u0131 tahrip ederek kullan\u0131lamaz hale getirmek amac\u0131yla sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7tiklerinde Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f, T\u00fcrk ve Alman gazetelerine aylarca konu olacak bir kahramanl\u0131k \u00f6rne\u011fi g\u00f6sterdi. Elindeki silah\u0131n mekanizmas\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 sonras\u0131 yerdeki kaya par\u00e7alar\u0131n\u0131 al\u0131p d\u00fc\u015fmana sald\u0131ran, daha sonra ise istihkam k\u00fcre\u011fiyle h\u00fccuma ge\u00e7ip bir\u00e7ok d\u00fc\u015fman askerini \u00f6ld\u00fcren Mehmet \u00c7avu\u015f, \u00e7arp\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda ba\u015f\u0131ndan ve g\u00f6\u011fs\u00fcnden yaraland\u0131ktan sonra g\u00f6z\u00fcn\u00fc Maydos hastanesinde a\u00e7t\u0131. Kahramanl\u0131k hikayesi k\u0131sa s\u00fcrede dilden dile yay\u0131lan Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019a Alay Komutan\u0131 Mustafa Kemal ve Enver Pa\u015falar\u0131n \u00f6nerisi sonras\u0131 Sultan Mehmet Re\u015fad\u2019\u0131n emriyle g\u00fcm\u00fc\u015f imtiyaz madalyas\u0131 tak\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Sedd\u00fclbahir \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131 sonras\u0131 hava de\u011fi\u015fimi i\u00e7in izin verilerek k\u00f6y\u00fcne g\u00f6nderilen Mehmet \u00c7avu\u015f, izin s\u00fcresinin tamamlanmas\u0131n\u0131 beklemeden tekrar cepheye d\u00f6nd\u00fc ve sava\u015f sonuna kadar \u00e7arp\u0131\u015fmaya devam etti.<\/p>\n<p>M\u00fctevazi bir hayat ya\u015fad\u0131, 1964\u2019te vefat etti<\/p>\n<p>\u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131 bitince k\u00f6y\u00fcne d\u00f6nen Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f, ba\u011f-bah\u00e7e i\u015fleri ile ilgilenerek m\u00fctevazi bir hayat ya\u015fad\u0131. Askerlikte \u00f6\u011frendi\u011fi bilgilerle k\u00f6yl\u00fclerin bir\u00e7ok g\u00fcnl\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretti. Devlet taraf\u0131ndan kendisine teklif edilen maddi yard\u0131mlar\u0131 ise \u2018Ben vatan\u0131m i\u00e7in sava\u015ft\u0131m, para i\u00e7in sava\u015fmad\u0131m\u2019 diyerek reddeden Mehmet \u00c7avu\u015f, 3 \u015eubat 1964 tarihinde 83 ya\u015f\u0131nda vefat etti ve k\u00f6y mezarl\u0131\u011f\u0131nda e\u015finin yan\u0131na defnedildi.<\/p>\n<p>Aradan yakla\u015f\u0131k 1 as\u0131r ge\u00e7mesine ra\u011fmen Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un kahramanl\u0131k destan\u0131, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ge\u00e7ti\u011fi Bah\u00e7eli k\u00f6y\u00fcnde dilden dile konu\u015fulmaya devam ediyor. K\u00f6yde kendisi i\u00e7in bir de m\u00fcze a\u00e7\u0131lan Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un \u00f6mr\u00fcn\u00fc ge\u00e7irdi\u011fi ev ise bak\u0131ms\u0131zl\u0131k sebebiyle kullan\u0131lam\u0131yor. Evin restorasyonu i\u00e7in yetkililerden yard\u0131m bekleyen k\u00f6yl\u00fcler, Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un hat\u0131ralar\u0131n\u0131 ya\u015fatmak istediklerini dile getirdiler.<\/p>\n<p>\u201cD\u00f6nemin Alman bas\u0131n\u0131nda bile foto\u011fraflar\u0131yla birlikte haberleri defalarca yap\u0131lm\u0131\u015f bir isim\u201d<\/p>\n<p>Biga \u0130l\u00e7e Milli E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00f6revli m\u00fcd\u00fcr olan \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 \u00d6mer Arslan, Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f ile ilgili uzun y\u0131llar ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n sonucu olarak konuyla ilgili bir kitap \u00e7\u0131karmaya haz\u0131rlanan ve Bah\u00e7eli k\u00f6y\u00fcne gelerek Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019u anlatan Arslan, \u201cBigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f, \u00c7anakkale muharebelerinin ilk ve en \u00f6nemli kahramanlar\u0131ndan biridir. Sedd\u00fclbahir kahraman\u0131 olarak Mart 1915\u2019te t\u00fcm Osmanl\u0131 bas\u0131n\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Gazete man\u015fetlerinde foto\u011fraflar\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6nemin Alman bas\u0131n\u0131nda bile foto\u011fraflar\u0131yla birlikte haberleri defalarca yap\u0131lm\u0131\u015f bir isim. 4 Mart\u2019ta kahramanl\u0131\u011f\u0131 duyulur duyulmaz Maydos M\u0131nt\u0131ka Komutan\u0131 Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019e hastanedeki yaral\u0131lar taraf\u0131ndan Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un kahramanl\u0131\u011f\u0131 bahsedilir. Bunun \u00fczerine ak\u015fam 20.30\u2019da Harap Kale\u2019de yazd\u0131\u011f\u0131 raporla Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un kahramanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde raporla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu rapor \u00fczerine Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un ismi, Cevat Pa\u015fa arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Enver Pa\u015fa\u2019ya duyurulur. Mustafa Kemal bu raporunda Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un kahramanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131ktan sonra bu kahramanl\u0131\u011f\u0131n di\u011fer askerlere de sirayet etmesi i\u00e7in madalya ya da ba\u015fka bir \u015fekilde \u00f6d\u00fcllendirilmesini teklif eder. Bu teklif sonras\u0131 Ba\u015fkomutan Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n da \u00f6nerisiyle Mehmet Re\u015fad taraf\u0131ndan kendisine g\u00fcm\u00fc\u015f imtiyaz madalyas\u0131 verilir. Bu \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015feydir. Bu ayn\u0131 zamanda \u00c7anakkale muharebelerinin ilk kahramanl\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Biga; \u00c7erkez, muhacir, Pomak gibi bir\u00e7ok g\u00f6\u00e7men taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015f ve herkesin bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir yer. Bu insanlar kendi vatanlar\u0131n\u0131, kendi evlerini b\u0131rakarak buraya geldikleri i\u00e7in vatanseverlik konusunda \u00e7ok hassaslar. Mehmet \u00c7avu\u015f, 93 Harbi\u2019nden sonra buraya kendi evini arkas\u0131nda b\u0131rakarak geldi. Bu ac\u0131larla, bu s\u0131k\u0131nt\u0131larla, bu hikayelerle ya\u015fad\u0131 ve yo\u011fruldu\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Devlet yard\u0131m\u0131n\u0131 \u2018Ben vatan\u0131m i\u00e7in sava\u015ft\u0131m, para i\u00e7in sava\u015fmad\u0131m\u2019 diyerek reddetti<\/p>\n<p>Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un ismini ya\u015fatmak ve onun hikayesini nesilden nesle aktarmak i\u00e7in kurulan Bigal\u0131 Mehmet \u00c7avu\u015f Derne\u011finin Ba\u015fkan\u0131 Necdet \u00d6zer ise b\u00f6ylesine bir kahramana sahip olman\u0131n gururunu ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirdi. Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un sava\u015f sonras\u0131 sivil hayat\u0131nda hi\u00e7bir devlet deste\u011fini kabul etmedi\u011fini ve m\u00fctevazi bir hayat ya\u015fayarak vefat etti\u011fini dile getiren \u00d6zer, \u201cD\u00fc\u015fman birlikleri Sedd\u00fclbahir\u2019e \u00e7\u0131karma yapt\u0131klar\u0131 s\u0131rada 25 ki\u015filik bir yar\u0131m tak\u0131m askeriyle, takribi 70-80 ki\u015filik bir d\u00fc\u015fman askerini geri p\u00fcsk\u00fcrtm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu ayn\u0131 zamanda \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131n\u0131n ilk kahramanl\u0131k destan\u0131d\u0131r. Mehmet \u00c7avu\u015f\u2019un silah\u0131 tutukluk yap\u0131nca yerden ald\u0131\u011f\u0131 kaya par\u00e7alar\u0131n\u0131 \u2018Bu vatan\u0131n ta\u015f\u0131 da benim, topra\u011f\u0131 da benim\u2019 diyerek d\u00fc\u015fmana f\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra askerlerine de s\u00fcng\u00fc emri vermi\u015ftir. Kendisi eline ge\u00e7irdi\u011fi istihkam k\u00fcre\u011fi ile d\u00fc\u015fmana sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Mehmet \u00c7avu\u015f kendi anlat\u0131m\u0131yla 7-8 d\u00fc\u015fman askerini k\u00fcrekle \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, daha sonra g\u00f6\u011fs\u00fcnden ve ba\u015f\u0131ndan yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. G\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda Maydos hastanesinde oldu\u011funu s\u00f6yler. D\u00fc\u015fman T\u00fcrk topraklar\u0131n\u0131 terk ettikten sonra k\u00f6y\u00fcne d\u00f6n\u00fcyor. K\u00f6y\u00fcnde \u00e7ocuklar\u0131 ve e\u015fi Fatma teyzemizle birlikte hayat\u0131n\u0131 ge\u00e7iriyor. \u0130pek kozac\u0131l\u0131\u011f\u0131 yap\u0131yor, tarlada ekim yap\u0131yor. B\u00f6yle ge\u00e7inmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ya\u015f ilerleyip, elden ayaktan d\u00fc\u015ft\u00fckten sonra zor bir hayat\u0131 oluyor. Zorluklar i\u00e7inde \u00f6mr\u00fcn\u00fc tamaml\u0131yor. Devlet destek i\u00e7in kendisine geldi\u011finde \u2018Ben vatan\u0131m i\u00e7in sava\u015ft\u0131m, para i\u00e7in sava\u015fmad\u0131m\u2019 deyip bu desteklerin hepsini reddediyor. \u2018Benim 2 ine\u011fim var, 2 aya\u011f\u0131m tutuyor. Bu parada t\u00fcy\u00fc bitmemi\u015f yetimin hakk\u0131 var. Ben bu paray\u0131 kabul edemem\u2019 deyip reddediyor\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YAKLA\u015eIK 1 ASIR \u00d6NCE \u00c7ANAKKALE SAVA\u015eLARININ \u0130LK KAHRAMANLIK DESTANINI YAZAN SEDD\u00dcLBAH\u0130R KAHRAMANI B\u0130GALI MEHMET \u00c7AVU\u015e\u2019UN HATIRALARI, HAYATINI GE\u00c7\u0130RD\u0130\u011e\u0130 BAH\u00c7EL\u0130 K\u00d6Y\u00dcNDE YA\u015eATILMAYA DEVAM ED\u0130YOR.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":255236,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[20834,1264,2569,15759,37,25488,2570,32936],"class_list":["post-255235","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-bigali","tag-canakkale","tag-cavus","tag-destani","tag-ilk","tag-kahramanlik","tag-mehmet","tag-savaslarinin"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/canakkale-savaslarinin-ilk-kahramanlik-destani-bigali-mehmet-cavus_ca3559e.jpg?fit=1000%2C562","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-14oH","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=255235"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255235\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/255236"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=255235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=255235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=255235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}