{"id":255845,"date":"2020-01-15T13:16:53","date_gmt":"2020-01-15T10:16:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/libyaya-asker-gondermek-riskli-bir-adim-olabilir\/"},"modified":"2020-01-15T13:16:53","modified_gmt":"2020-01-15T10:16:53","slug":"libyaya-asker-gondermek-riskli-bir-adim-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/libyaya-asker-gondermek-riskli-bir-adim-olabilir\/","title":{"rendered":"\u201cLibya\u2019ya asker g\u00f6ndermek riskli bir ad\u0131m olabilir\u201d"},"content":{"rendered":"<p>\u0130\u00e7 sava\u015f durumundaki deniza\u015f\u0131r\u0131 bir \u00fclkeye, Libya\u2019ya asker g\u00f6nderme karar\u0131n\u0131n ilk defa uluslararas\u0131 bir g\u00f6revin d\u0131\u015f\u0131nda do\u011frudan T\u00fcrkiye\u2019nin inisiyatifiyle ger\u00e7ekle\u015fmesine dikkat \u00e7eken \u0130stanbul Ayd\u0131n \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Emekli Tu\u011fgeneral Dr. Naim Bab\u00fcro\u011flu, \u201cBu a\u00e7\u0131dan, Libya\u2019ya asker g\u00f6nderme sahada var olma politikas\u0131n\u0131n riskli ad\u0131mlar\u0131ndan biri olarak de\u011ferlendirilebilir\u201d dedi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye-Rusya aras\u0131nda sa\u011flanan ate\u015fkesin ba\u015far\u0131s\u0131 ve taraflar\u0131n buna uyacaklar\u0131n\u0131 belirtmelerinin riskleri d\u00fc\u015f\u00fcrebilece\u011fini s\u00f6yleyen Dr. Naim Bab\u00fcro\u011flu, \u201cLibya\u2019n\u0131n i\u00e7 sava\u015f\u0131na diplomatik y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6z\u00fcm bulma aray\u0131\u015flar\u0131 da T\u00fcrkiye\u2019nin Libya\u2019da asker bulundurmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kacak riski kabul edilebilir bir d\u00fczeye \u00e7ekebilir\u201d ifadesini kulland\u0131. Irak\u2019tan sonra Libya\u2019y\u0131 par\u00e7alama plan\u0131 do\u011frultusunda, 2011\u2019de Fransa, \u0130ngiltere ve ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Libya\u2019ya sald\u0131r\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Dr. Naim Bab\u00fcro\u011flu, \u201cT\u00fcrkiye bu projeyi okuyamad\u0131 ve ne yaz\u0131k ki, Libya\u2019ya m\u00fcdahale i\u00e7in d\u00f6rt f\u0131rkateyn, bir yard\u0131mc\u0131 gemi ve bir denizalt\u0131 ile NATO\u2019ya katk\u0131 sa\u011flad\u0131. Tarihinde bir i\u00e7 sava\u015fa taraf olmayan T\u00fcrkiye, enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc hedef alan ABD plan\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer ald\u0131. Gelinen a\u015famada, ABD\u2019nin projesi ger\u00e7ekle\u015fti ve Libya par\u00e7aland\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkiye libya\u2019da diplomatik kanallar\u0131 iki tarafla da a\u00e7\u0131k tutmal\u0131\u201d<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkiye\u2019nin Libya\u2019da ne i\u015fi var?\u201d sorusu hatal\u0131. T\u00fcrkiye Libya\u2019da olmal\u0131. Fakat Libya\u2019da, hem Ulusal Mutabakat H\u00fck\u00fcmeti\u2019yle hem de Hafter\u2019le diplomatik kanallar\u0131 a\u00e7\u0131k tutarak g\u00f6r\u00fc\u015febilmeli diyen Dr. Naim Bab\u00fcro\u011flu, \u201cB\u00f6ylece, hangi taraf kazan\u0131rsa kazans\u0131n ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n zarar g\u00f6rme riski o derece d\u00fc\u015f\u00fck olur\u201d dedi. Dr. Bab\u00fcro\u011flu, Do\u011fu Akdeniz\u2019deki 10 k\u0131y\u0131da\u015f \u00fclkeden, \u00f6zellikle M\u0131s\u0131r, \u0130srail ve Suriye\u2019yle diplomatik kanallar\u0131 a\u00e7ma potansiyeline sahip olunmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayarak s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: \u201cDo\u011fu Akdeniz\u2019de, Suriye\u2019de ve Libya\u2019da ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n ekonomik \u015fekilde sa\u011flanabilmesi, ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131ktan kurtulma ve masada daha etkin olma y\u00f6n\u00fcnden T\u00fcrkiye, Libya\u2019da Hafter cephesiyle, Do\u011fu Akdeniz ve Libya ba\u011flam\u0131nda M\u0131s\u0131r\u2019la, Do\u011fu Akdeniz ve Orta Do\u011fu kapsam\u0131nda \u0130srail\u2019le diplomatik kanallar\u0131 a\u00e7abilmeli ve bu \u00fclkelerle i\u015f birli\u011fi yapma ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6stermelidir.\u201d<\/p>\n<p>\u201cRusya, Suriye\u2019den sonra Libya\u2019da da birinci akt\u00f6r olmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u201d<\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n Suriye\u2019de oldu\u011fu gibi Libya\u2019da da, birinci akt\u00f6r olmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Dr. Bab\u00fcro\u011flu, \u201cRusya b\u00f6ylece, hem Do\u011fu Akdeniz\u2019deki pozisyonunu g\u00fc\u00e7lendirmi\u015f hem de Kuzey Afrika halkas\u0131n\u0131 zincirine eklemi\u015f oldu. Libya ve Suriye\u2019de jeopolitik \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ele ge\u00e7iren, t\u00fcm akt\u00f6rlerle masaya oturma ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilen bir Putin var. Stratejinin fakt\u00f6rlerini \u00e7ok iyi kullanabilen, en az maliyetle en fazla getiri elde edebilen bir akt\u00f6r. Rakibinin, d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n hatalar\u0131ndan faydalanmay\u0131 ve ortaya \u00e7\u0131kan f\u0131rsatlardan yararlanmay\u0131 \u00e7ok iyi bilen Putin, 2011\u2019de Libya\u2019dan uzak kalman\u0131n zarar\u0131n\u0131 fazlas\u0131yla kar\u015f\u0131lad\u0131\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u201cFransa, M\u0131s\u0131r, BAE ve S. Arabistan\u2019\u0131n etkisi g\u00f6z ard\u0131 edilmemeli\u201d<\/p>\n<p>Dr. Bab\u00fcro\u011flu, \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cRusya arabuluculuk rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlendi ve 13 Ocak 2020\u2019de, Libya\u2019daki t\u00fcm taraflar\u0131 ate\u015fkes i\u00e7in Moskova\u2019da bir araya getirmeyi ba\u015fard\u0131. Ancak Hafter, Moskova\u2019da ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalamadan Moskova\u2019y\u0131 terk etti. Tabi onu destekleyen \u00fclkelerin Fransa, M\u0131s\u0131r, BAE ve S. Arabistan\u2019\u0131n etkisi g\u00f6z ard\u0131 edilmemeli. Hafter\u2019in ate\u015fkesi imzalama ko\u015fullar\u0131 ise \u015fu maddeler: Yeni h\u00fck\u00fcmetin Tobruk\u2019un onay\u0131n\u0131 almas\u0131; Ate\u015fkesin T\u00fcrkiye olmadan uluslararas\u0131 heyet taraf\u0131ndan g\u00f6zlemi; Hafter ordusunun Trablus\u2019a girmesi ve T\u00fcrkiye ile Suriye\u2019den gelen askerlerin Libya\u2019dan ayr\u0131lmas\u0131. Bu ko\u015fullar do\u011frudan T\u00fcrkiye\u2019yi hedef al\u0131yor. T\u00fcrkiye, Libya\u2019da her iki tarafla diplomatik kanallar\u0131 a\u00e7\u0131k tutabilme ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6stermeliydi. Ama olmad\u0131.\u201d<\/p>\n<p>\u201cEv sahipli\u011fi T\u00fcrkiye\u2019nin hakk\u0131 de\u011fil miydi?\u201d<\/p>\n<p>19 Ocak 2010\u2019de t\u00fcm taraflar\u0131n ve \u00fclkelerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Libya Zirvesi\u2019nin, Almanya\u2019n\u0131n ev sahipli\u011finde toplanaca\u011f\u0131na da dikkat \u00e7eken Dr. Bab\u00fcro\u011flu \u015f\u00f6yle konu\u015ftu: \u201cTarihi s\u00fcre\u00e7 y\u00f6n\u00fcnden ev sahipli\u011fi T\u00fcrkiye\u2019nin hakk\u0131 de\u011fil miydi? Tarihi ba\u011flar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Libya\u2019da taraflar aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin uzla\u015fmac\u0131 rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmesi gerekmiyor muydu? \u0130ki tarafla diplomatik kanallar\u0131 a\u00e7\u0131k tutabilen bir T\u00fcrkiye, taraflar aras\u0131nda arabulucu olamaz m\u0131yd\u0131? Rusya ve Almanya\u2019n\u0131n rol\u00fcn\u00fc, T\u00fcrkiye \u00fcstlenemez miydi? Yani \u00f6zetle, d\u00fcn\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak g\u00f6r\u00fclen politikalar\u0131 bug\u00fcn\u00fcn ana sorunu oluyorsa durup sorgulamal\u0131. Bug\u00fcn\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak g\u00f6r\u00fclen politikalar\u0131n\u0131n, yar\u0131n\u0131n ana sorunu durumuna gelmemesi i\u00e7in de Libya\u2019da her iki tarafla diplomatik kanallar a\u00e7\u0131k tutulmal\u0131.\u201d<\/p>\n<p>\u201cHafter ile Ulusal Mutabakat aras\u0131nda g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi s\u00fcr\u00fcyor\u201d<\/p>\n<p>Libya\u2019da Trablus merkezli Ulusal Mutabakat H\u00fck\u00fcmeti(UMH) ile Halife Hafter\u2019in kontrol\u00fcnde Tobruk merkezli Libya Ulusal Ordusu(LUO) aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin, T\u00fcrkiye ve Rusya\u2019n\u0131n giri\u015fimiyle ate\u015fkes s\u00fcrecine evirildi\u011fine dikkat \u00e7eken Dr. Naim Bab\u00fcro\u011flu, \u201cHafter g\u00fc\u00e7leri Libya\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 80\u2019ini; UMH ise y\u00fczde 6\u2019s\u0131n\u0131 kontrol ediyor. Hafter\u2019i Rusya, Fransa, M\u0131s\u0131r, \u00dcrd\u00fcn, Sudan, \u00c7ad, BAE, Suudi Arabistan; UMH\u2019yi ise, BM ile AB\u2019nin baz\u0131 \u00fclkeleri ve T\u00fcrkiye destekliyor. T\u00fcrkiye, UMH cephesinde; yani Rusya\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda yer al\u0131yor\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u201cSuriye ile i\u015f birli\u011fi y\u00f6n\u00fcnde kararl\u0131 bir ad\u0131m at\u0131lmal\u0131\u201d<\/p>\n<p>Suriye y\u00f6netimiyle i\u015f birli\u011fi olsayd\u0131, PYD\/PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcyle m\u00fccadele; s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n \u00fclkelerine g\u00f6nderilmesi ve \u0130dlib\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan olumsuz tablonun giderilmesi konular\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha uygun bir iklim olu\u015fturulabilece\u011fini s\u00f6yleyen Bab\u00fcro\u011flu, \u201cM\u0131s\u0131r\u2019la da iyi ili\u015fkiler s\u00fcrd\u00fcr\u00fclseydi, Do\u011fu Akdeniz\u2019de Yunanistan ve GKRY\u2019ye kar\u015f\u0131 M\u0131s\u0131r, T\u00fcrkiye\u2019nin yan\u0131nda yer alabilir ya da tarafs\u0131z olabilirdi. Libya\u2019da M\u0131s\u0131r, t\u00fcm\u00fcyle T\u00fcrkiye\u2019nin kar\u015f\u0131 cephesinde olmayabilirdi. \u0130srail\u2019le olumlu y\u00f6nde politika s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilseydi, Do\u011fu Akdeniz\u2019de T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131t\u0131 bir \u0130srail olmayabilirdi. T\u00fcrkiye\u2019nin M\u0131s\u0131r ve \u0130srail\u2019de b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi bulunmuyor. Ancak, 13 Ocak 2020\u2019de, Moskova\u2019da T\u00fcrkiye M\u0130T Ba\u015fkan\u0131\u2019yla Suriye \u0130stihbarat Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n bir araya gelmesi, Suriye\u2019yle i\u015f birli\u011fi ad\u0131mlar\u0131n\u0131n at\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden olduk\u00e7a \u00f6nemli. \u0130\u015f birli\u011fi ad\u0131mlar\u0131 kararl\u0131l\u0131kla at\u0131lmal\u0131 ve Adana Mutabakat\u0131 gecikmeden aktif duruma getirilmeli\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130STANBUL AYDIN \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130M \u00dcYES\u0130 EMEKL\u0130 TU\u011eGENERAL DR. NA\u0130M BAB\u00dcRO\u011eLU<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":255846,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[7429,1598,125,3751,62732,5897,15706],"class_list":["post-255845","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-adim","tag-asker","tag-bir","tag-gondermek","tag-libyaya","tag-olabilir","tag-riskli"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/libyaya-asker-gondermek-riskli-bir-adim-olabilir_aaa88b4.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-14yx","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255845","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=255845"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255845\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/255846"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=255845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=255845"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=255845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}