Dr. H\u00fclya Bilgen, hasta kan y\u00f6netimi ile bilin\u00e7siz kan naklinin \u00f6nlenmesinin ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “Kan, temini zor bir kaynakt\u0131r. Gayet iyi ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131 organizasyonu olan geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde bile son y\u0131llarda giderek artan bir ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan s\u00f6z ediliyor.” dedi.<\/p>\n
Medipol Mega \u00dcniversite Hastanesi Hematoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi H\u00fclya Bilgen, Hasta Kan Y\u00f6netimi (HKY) hakk\u0131nda \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. Dr. Bilgen, as\u0131l amac\u0131n hastaya kan verme ihtimalini azaltmak oldu\u011funu belirterek, “Hasta kan y\u00f6netimi, hastalara az kan vermek; m\u00fcmk\u00fcnse hi\u00e7 kan vermemek demektir. Bu ama\u00e7la ameliyat esnas\u0131nda, \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda baz\u0131 teknik de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmal\u0131. \u00d6zellikle hasta kanamayaca\u011f\u0131 ya da rezervlerini maksimum kullanaca\u011f\u0131 \u015fekilde ameliyata haz\u0131rlanmal\u0131. Amac\u0131m\u0131z hastaya kan verme ihtimalini azaltmak.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Organ nakliyle e\u015fit say\u0131l\u0131yor<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde hastaya kan vermenin riskli bir konsept olarak kabul edildi\u011fine dikkati \u00e7eken Dr. Bilgen, d\u00fcnyada art\u0131k kan nakli ile organ naklinin e\u015fit say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131 ve \u015f\u00f6yle devam etti: “Kan\u0131n tek kayna\u011f\u0131 insand\u0131r. G\u00f6n\u00fcll\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131za te\u015fekk\u00fcr ederiz. Yerinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hayat kurtar\u0131c\u0131d\u0131r. G\u00fcvenli kan i\u00e7in T\u00fcrk K\u0131z\u0131lay gerekli t\u00fcm testleri \u00f6zenle yapmaktad\u0131r. Ancak yine de en iyi yakla\u015f\u0131m kan kullanmamak ya da ak\u0131lc\u0131 kullanmakt\u0131r diyebiliriz. Eski e\u011fitimde kan verme iyi bir \u015fey olarak bilinir, art\u0131k bunun tam tersi anlay\u0131\u015f var. Bu bir e\u011fitim i\u015fi. Hastalar\u0131n da bilin\u00e7lendirilmesi laz\u0131m. Doktorlar\u0131n fikirlerinin de\u011fi\u015fmesi laz\u0131m. Beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z sa\u011fl\u0131k ekibinin de bu konuya inanmas\u0131 laz\u0131m. Dolay\u0131s\u0131yla hem personel inanacak hem de alt yap\u0131 ve teknoloji olacak. Hastane y\u00f6netimlerinin de bu konuya inanmas\u0131 \u00f6nemli.” dedi.<\/p>\n
“Karar vermeden \u00f6nce iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn”<\/p>\n
Dr. Bilgen, transf\u00fczyon yani kan nakli karar\u0131 veren her hekimin olas\u0131 yan etkileri \u00e7ok iyi bilmesi ve hastas\u0131 i\u00e7in iyi bir kar-zarar muhasebesi yapmas\u0131 gerekti\u011fini ifade ederek \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131: “Kan, temini zor bir kaynakt\u0131r. Ba\u011f\u0131\u015flanan kan\u0131n ziyan edilmeden verimli kullan\u0131lmas\u0131 esast\u0131r. Ayr\u0131ca pahal\u0131d\u0131r da. Az\u0131msanmayacak bir \u00fcretim maliyeti yan\u0131nda, istenmeyen etkilerinden kaynaklanan dolayl\u0131 bir maliyeti de oldu\u011fu pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma ile ortaya konuldu. Yasal ve etik nedenler de transf\u00fczyon yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 sorgulamam\u0131zda bir fakt\u00f6r oldu. Kan ve kan \u00fcr\u00fcnlerinin transf\u00fczyonu i\u00e7in hastadan bilgilendirilmi\u015f onay alma zorunlulu\u011fu var. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, yeterince ve do\u011fru bilgilendirilen hastalarda transf\u00fczyonu kabul etmeme e\u011filimi giderek art\u0131yor. Transf\u00fczyonun riskleri ile ilgili bilgilendirmenin ger\u00e7ekten detayl\u0131 \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 durumunda, hastalar\u0131n y\u00fczde 80\u2019inin transf\u00fczyonu reddedebilece\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Kabaca \u00f6zetlenen bu nedenler bir araya getirildi\u011finde transf\u00fczyon karar\u0131 verirken 10 y\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re \u00e7ok daha fazla d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekti\u011fi a\u015fik\u00e2rd\u0131r.”<\/p>\n
“Ameliyat \u00f6ncesi anemi tedavi edilmeli”<\/p>\n
Transf\u00fczyon gereksinimini en aza indirmek i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri Dr. Bilgen, \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131: “En fazla kullan\u0131lan kan bile\u015feni eritrosit konsantresi olup, en s\u0131k kullan\u0131m nedeni de kans\u0131zl\u0131k yani anemidir. Anemi nedeni kanama olabilece\u011fi gibi hastal\u0131klara ba\u011fl\u0131 da geli\u015febilir. Anemi bir hastal\u0131k de\u011fil bulgudur ve nedeni saptanarak hematinik ila\u00e7larla tedavi edilmelidir. Anemide transf\u00fczyon (hematolojik malignensiler hari\u00e7 tutulmak ko\u015fuluyla) \u00e7ok nadir durumlarda, yaln\u0131zca akut geli\u015fen ve ciddi hipoksi bulgular\u0131na yol a\u00e7an olgularda g\u00fcndeme gelebilir. Ancak elektif yani planl\u0131 cerrahiye haz\u0131rlanan bir hastada anemi saptanmas\u0131 HKY\u2019nin alan\u0131na girer. Pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma ameliyata al\u0131nan hastalar\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n ameliyata anemik \u015fekilde al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun transf\u00fczyon gereksinimini 2-3 misli artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu hastalar\u0131n morbidite ve mortalitelerinin preoperatif anemik olmayanlara g\u00f6re belirgin derecede y\u00fcksek oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Elektif ameliyatlarda anemik hastan\u0131n \u00f6nce anemisinin tedavi edilmesi, ondan sonra ameliyata al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi klasik bir kurald\u0131r. Ancak tedavi hastaya transf\u00fczyon uygulayarak de\u011fil, etiyolojiye y\u00f6nelik ve hematinik ila\u00e7larla olmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
“Bilin\u00e7li bir organizasyon \u015fart”<\/p>\n
Dr. Bilgen, anemik bir hastan\u0131n elektif ameliyata al\u0131nmas\u0131n\u0131n HKY uygulamalar\u0131nda kesinlikle sak\u0131ncal\u0131 bulundu\u011funa de\u011finerek \u015fu de\u011ferlendirmede bulundu: “HKY uygulayan hastanelerde \u2018anemi polikliniklerinin\u2019 kurulmas\u0131n\u0131n anemik hastaya do\u011fru yakla\u015f\u0131m ve transf\u00fczyon oranlar\u0131nda azalmaya \u00f6nemli katk\u0131s\u0131 oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Preoperatif t\u00fcm hastalar bu polikliniklerde de\u011ferlendirilmekte, h\u0131zla uygun \u015fekilde tedavi edilmekte ve ancak ondan sonra ameliyatlar\u0131na izin verilmektedir. Ameliyat \u00f6ncesinde hastan\u0131n kendi kan potansiyeli ve transf\u00fczyon gerekip gerekmeyece\u011fi de de\u011ferlendirilebilir. Hastan\u0131n ameliyattan \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 tahmini eritrosit vol\u00fcm\u00fc \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir. HKY bilin\u00e7li bir organizasyon gerektiren, multidisipliner bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Uygulamaya konmaya karar verildi\u011finde hastanenin, \u00fclkenin ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re bir program haz\u0131rlanmas\u0131 gerekir. Transf\u00fczyon al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 bilinmeli, d\u00fczeltilecek alanlar belirlenmelidir. \u00d6nce \u00e7ekirdek bir ekibin kurulmas\u0131 ve \u00f6nce bu ekibin, daha sonra da kan kullanan t\u00fcm hekimlerin e\u011fitilmesine ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Uygun k\u0131lavuzlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yan\u0131nda gerekli altyap\u0131 da (anemi poliklinikleri, az test kan\u0131 kullanan biyokimya sistemleri, ROTEM\/TEG, \u0131s\u0131t\u0131c\u0131 battaniyeler, uyar\u0131c\u0131\/k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 laboratuvar yaz\u0131l\u0131mlar\u0131, kons\u00fcltasyon hizmetleri gibi) d\u00fczenlenmelidir. HKY, t\u0131p fak\u00fcltelerinde lisans e\u011fitimi yan\u0131nda uzmanl\u0131k e\u011fitimleri ve meslek i\u00e7i e\u011fitimlerde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak yer almal\u0131d\u0131r. Konuya hastanelerin isterlerse uygulayabilecekleri bir yakla\u015f\u0131m \u015feklinde de\u011fil, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda merkezi politikalarla kararl\u0131 bir \u015fekilde yakla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
DR. H\u00dcLYA B\u0130LGEN, HASTA KAN Y\u00d6NET\u0130M\u0130 \u0130LE B\u0130L\u0130N\u00c7S\u0130Z KAN NAKL\u0130N\u0130N \u00d6NLENMES\u0130N\u0130N AMA\u00c7LANDI\u011eINI BEL\u0130RTT\u0130<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":256617,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[30578,63441,48401,63440,202,32134,29036],"class_list":["post-256616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-alma","tag-azaltin","tag-birakmayin","tag-ihtimalinizi","tag-kan","tag-kansiz","tag-kendinizi"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/kendinizi-kansiz-birakmayin-kan-alma-ihtimalinizi-azaltin_7353b79.jpg?fit=666%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-14KY","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=256616"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256616\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/256617"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=256616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=256616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=256616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}