Hamilelikte artan hormonlara ba\u011fl\u0131 geli\u015fen karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 anne ve bebe\u011fin hayat\u0131n\u0131 tehdit etti\u011fini s\u00f6yleyen Prof. Dr. Onur Yaprak, “Y\u00fcksek tansiyon, bulant\u0131, ka\u015f\u0131nt\u0131 gibi gebelikte s\u0131k rastlanan \u015fik\u00e2yetlerin mutlaka ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve tedavinin vakit kaybetmeden ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gerekir.” dedi.<\/p>\n
Medipol Mega \u00dcniversite Hastanesi Organ Nakli B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof. Dr. Onur Yaprak, hamilelikte geli\u015fen karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131na dikkat \u00e7ekti. Hamilelikte artan hormonlar\u0131n v\u00fccutta baz\u0131 biokimyasal ve fizyolojik de\u011fi\u015fikliklere sebep oldu\u011funu hat\u0131rlatan Prof. Dr. Onur Yaprak, bu de\u011fi\u015fimlerden karaci\u011ferin de etkilendi\u011fini s\u00f6yleyerek \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n
“Gebelikte karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, y\u00fczde 3 civar\u0131nda seyrediyor. Bu s\u00fcre\u00e7te karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 var olan bir hastal\u0131\u011f\u0131n alevlenmesi ya da do\u011frudan gebelikle ili\u015fkili olarak ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Hamilelikte geli\u015fen karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 hem bebe\u011fin hem de annenin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi riskler olu\u015fturabilir.”<\/p>\n
“Erken te\u015fhis hayat kurtar\u0131r”<\/p>\n
Gebelikle ili\u015fkili karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00fcksek tansiyon ile seyreden ya da seyretmeyen olarak 2 gruba ay\u0131ran Prof. Dr. Yaprak, “Hipertansiyonla seyreden grupta preeklampsi, eklampsi, HELLP sendromu ve karaci\u011ferin akut ya\u011flanmas\u0131 yer al\u0131r. Hipertansiyonsuz seyreden grupta ise hiperemezis gravidarum ve intrahepatik kolestaz hastal\u0131klar\u0131 bulunur. Gebelikte geli\u015fen karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 anne ve bebe\u011fin hayat\u0131n\u0131 tehdit eder. Erken ve do\u011fru te\u015fhis ile birlikte tedavinin vakit kaybetmeden ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gerekir. Baz\u0131 durumlarda acil do\u011fumun sa\u011flanmas\u0131 gerekebilir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“\u00d6dem ve ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 sorunun habercisi”<\/p>\n
Halk aras\u0131nda gebelik tansiyonu olarak bilinen \u2018preeklampsi\u2019nin hamilelerin y\u00fczde 5 ila 10\u2019unda g\u00f6zlendi\u011fini belirten Yaprak, a\u00e7\u0131klamas\u0131na \u015f\u00f6yle devam etti: “Tansiyon y\u00fckselmesine idrarda protein ka\u00e7a\u011f\u0131 ve \u00f6dem e\u015flik eder. Preeklempsi olan hamilelerin y\u00fczde 20 ila 30\u2019unda karaci\u011fer enzimleri de artar. \u015eiddetli olmas\u0131 durumunda anne ve bebe\u011fin hayat\u0131na tehdit olu\u015fturur ve acil do\u011fum gerekir. Eklampsi\u2019de ise ilave olarak ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, n\u00f6bet ge\u00e7irme gibi n\u00f6rolojik sorunlar da vard\u0131r. HELLP sendromu, preeklempsi olan gebelerin y\u00fczde 10 ila 20\u2019sinde geli\u015fir. Bu durum her bin gebenin 2 ila 6\u2019s\u0131nda g\u00f6zlenir. Trombosit ve alyuvarlarda y\u0131k\u0131m da mevcuttur. HELLP sendromu olan gebelerin ortalama y\u00fczde 1\u2019inde karaci\u011ferde \u015fiddetli kanama geli\u015fir. K\u0131lcal damar d\u00fczeyinde p\u0131ht\u0131 olu\u015fmas\u0131 en \u00f6nemli nedendir. Ciddi durumlarda anne ve bebe\u011fin hayat\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in acil do\u011fum gerekebilir. Do\u011fumdan 2 hafta sonra kan tahlilleri normale d\u00f6ner.”<\/p>\n
“Organ nakline kadar gidebilir”<\/p>\n
Anne karn\u0131ndaki bebekte genetik bir sorun sonucu geli\u015fen enzim bozuklu\u011funa ba\u011fl\u0131 olu\u015fan akut karaci\u011fer ya\u011flanmas\u0131 hakk\u0131nda da bilgi veren Prof. Dr. Onur Yaprak, “Bu durumda organlarda k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u011f damlac\u0131klar\u0131 birikir. Karaci\u011ferin yan\u0131 s\u0131ra b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131nda bozulma da e\u015flik eder. Tedavisinde acil do\u011fum gereklidir. Do\u011fumdan sonra genellikle karaci\u011fer hasar\u0131 normale d\u00f6ner ama \u015fiddetli vakalarda karaci\u011fer yetmezli\u011fi geli\u015firse ve do\u011fum sonras\u0131 d\u00fczelmezse karaci\u011fer nakli gerekebilir. ABD\u2019de son 20 y\u0131lda bu nedenle yap\u0131lan karaci\u011fer nakli say\u0131s\u0131 18, Avrupa\u2019da ise 11\u2019dir.” a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
“Ka\u015f\u0131nt\u0131 varsa tahlil isteyin”<\/p>\n
“Gebeli\u011fin ilk \u00fc\u00e7 ay\u0131nda geli\u015fen, \u015fiddetli bulant\u0131, kusma, kilo kayb\u0131 ve elektrolit bozuklu\u011fu gibi bulgulara ilerleyen hiperemezis gravidarum binde 3 ila y\u00fczde 2\u2019sinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.” diyen Prof. Dr. Yaprak, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131: “Bu durumdaki gebelerin yar\u0131s\u0131nda karaci\u011fer testlerinde bozulma g\u00f6zlenir. Ancak bulant\u0131 ve kusmalar\u0131n zamanla ge\u00e7mesiyle beraber karaci\u011ferde kal\u0131c\u0131 hasara yol a\u00e7maz. Ka\u015f\u0131nt\u0131 ile beraber bazen sar\u0131l\u0131\u011fa da yol a\u00e7an \u2018intrahepatik kolestaz\u2019 gebeli\u011fin ikinci yar\u0131s\u0131nda geli\u015fir ve genellikle do\u011fumdan sonra kaybolur. Kan tahlillerinde karaci\u011fer testlerinde, bilirubinlerde ve safra asid d\u00fczeyinde y\u00fckselme saptan\u0131r. Ka\u015f\u0131nt\u0131 gebelikte genellikle hormonal de\u011fi\u015fikliklere ba\u011fl\u0131 olarak cildin kurumas\u0131 neticesi s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Karaci\u011ferde kolestaz dedi\u011fimiz safran\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda bir bozukluk geli\u015ftiyse artan safra tuzlar\u0131n\u0131n ciltte birikimi ka\u015f\u0131nt\u0131ya yol a\u00e7ar. Tedaviye safray\u0131 suland\u0131r\u0131c\u0131 ila\u00e7lar ba\u015flan\u0131r. Bu hastal\u0131k gebelerin binde 1 ile y\u00fczde 1\u2019 inde geli\u015fir. Hastal\u0131\u011f\u0131n geli\u015fme nedenleri aras\u0131nda genetik ve hormonal nedenler su\u00e7lanmaktad\u0131r. \u0130lk gebeli\u011finde kolestaz geli\u015fen annelerde di\u011fer gebelikte de kolestaz geli\u015fme riski y\u00fcksek olur. Anne de do\u011fumdan sonra karaci\u011fer testleri normale d\u00f6ner ancak bebekler a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk daha y\u00fcksektir. Erken do\u011fum, d\u00fc\u015f\u00fck kilolu do\u011fum, do\u011fum s\u0131ras\u0131nda solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ve hatta \u00f6l\u00fc do\u011fum mevcut risklerdir. Gebelikte safra kesesinin hareketlerinin yava\u015flamas\u0131na ve kolesterol y\u00fckselmesine ba\u011fl\u0131 safra kesesinde ta\u015flar\u0131 geli\u015fme oran\u0131 artar.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
HAM\u0130LEL\u0130KTE ARTAN HORMONLARA BA\u011eLI GEL\u0130\u015eEN KARAC\u0130\u011eER HASTALIKLARI ANNE VE BEBE\u011e\u0130N HAYATINI TEHD\u0130T ETT\u0130\u011e\u0130N\u0130 S\u00d6YLEYEN PROF. DR. ONUR YAPRAK, “Y\u00dcKSEK TANS\u0130YON, BULANTI, KA\u015eINTI G\u0130B\u0130 GEBEL\u0130KTE SIK RASTLANAN \u015e\u0130K\u00c2YETLER\u0130N MUTLAKA ARA\u015eTIRILMASI VE TEDAV\u0130N\u0130N VAK\u0130T KAYBETMEDEN BA\u015eLATILMASI GEREK\u0130R.” DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[658],"tags":[8107,64064,12214,13068,26840],"class_list":["post-259568","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-saglik","tag-almayin","tag-bulanti","tag-gebelikte","tag-hafife","tag-tansiyonu"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-15wA","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/259568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=259568"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/259568\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=259568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=259568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=259568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}