\u0130leti\u015fim teknolojileriyle birlikte \u00e7ocuklar arsas\u0131nda sanal oyunlara ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k gitgide art\u0131yor. \u00d6zellikle ergenlik \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6l\u00fcme s\u00fcr\u00fckleyen bu oyunlara kar\u015f\u0131 ailelere uyar\u0131larda bulunan Do\u00e7. Dr. Deniz Yen\u011fin, zararl\u0131 i\u00e7eriklere sahip olan bu oyunlar\u0131n neden \u00e7ocuklar\u0131 hedef ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n
Gen\u00e7ler aras\u0131nda h\u0131zla yay\u0131lan ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00e7ok say\u0131da intihar olaylar\u0131na neden olan sanal oyunlar can almaya devam ediyor. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fczde 80\u2019inin dijital oyunlar\u0131 tercih etti\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, ailelere \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden \u0130stanbul Ayd\u0131n \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Yeni Medya B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Deniz Yen\u011fin, \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n bilgisayar ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irdikleri zaman ve hangi sitelerde ne t\u00fcr oyun oynad\u0131klar\u0131n\u0131n mutlaka anne ve baba taraf\u0131ndan takip edilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Do\u00e7. Dr. Yen\u011fin, ailelerin bu tehlike kar\u015f\u0131nda uygulayabilece\u011fi kontrol mekanizmalar\u0131 hakk\u0131nda bilgiler verdi.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n y\u00fczde 80\u2019i dijital oyunlar\u0131 tercih ediyor<\/p>\n
Dijitalle\u015fmeyle birlikte fiziksel oyun faaliyetlerinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Yen\u011fin, \u201cYeni teknolojiyle birlikte zaman zaman sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliyoruz. Bu sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda da dijital oyun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 geliyor. \u00c7ocuklar art\u0131k sokaklarda de\u011fil, evde arkada\u015flar\u0131yla bir a\u011f olu\u015fturarak diyalog halinde dijital oyunlar oynamaya ba\u015flad\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fczde 80\u2019ine yak\u0131n\u0131 dijital oyunlar\u0131 tercih ediyor. \u00c7ocuklar bu oyunlarla ileti\u015fim kurma becerisini kan\u0131ksam\u0131\u015f durumda. Teknolojinin yanl\u0131\u015f kullan\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 bu durumla b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir \u015feklide b\u00fcy\u00fcyorlar. Dokunmatik sistemlerle birlikte bu duruma daha \u00e7abuk adapte oluyor ve bunun \u00fczerinden kendilerine ya\u015famsal ifade bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n
\u00c7ocuklar neden hedef al\u0131n\u0131yor?<\/p>\n
Sonu \u00f6l\u00fcmle biten tehlikeli oyunlarda \u00e7ocuklar\u0131n hedef al\u0131nmas\u0131n\u0131n nedenini a\u00e7\u0131klayan Yen\u011fin, \u201c\u00c7ocuklar ger\u00e7ek d\u00fcnyadan tamamen haberdar b\u00fcy\u00fcm\u00fcyorlar. K\u00f6t\u00fcl\u00fcklere kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011filler. Bundan dolay\u0131 zararl\u0131 i\u00e7eriklere sahip bu oyunlarda hedef olmalar\u0131 \u00e7ok normal. Ayr\u0131ca \u00e7ocuklar bu oyunlar\u0131 oynarken korkuyu ya\u015famak istiyor. Korku bazen onlara \u00e7ok cazip geliyor. Onlar\u0131n bu zay\u0131f yanlar\u0131ndan yararlanmak isteyen bir kesim var. Bu ki\u015filer \u00e7e\u015fitli oyunlarla \u00e7ocuklar\u0131n bilgilerine ula\u015f\u0131yor. Bu oyunlar casusluk program\u0131 gibi kullan\u0131l\u0131yor. \u0130lk olarak bir strateji oyunu gibi \u00f6nce \u00e7ocuklara bir tak\u0131m g\u00f6revler veriyorlar. Verilen bu g\u00f6revlerle \u00e7ocuklar\u0131 intihara s\u00fcr\u00fckl\u00fcyorlar. Oyunlar\u0131n temeli buna dayan\u0131yor. Bu kimseler \u00e7ocuklara verdikleri zarardan tatmin oluyor\u201d dedi.<\/p>\n
Ev i\u00e7inde kullan\u0131lan internet kontrol edilmeli<\/p>\n
Ailelerin dikkat etmesi gereken \u00f6nemli noktalara de\u011finen Yen\u011fin, \u201cAilelerin \u00e7ocuklar\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 oyunlar\u0131 bilmeleri laz\u0131m. \u0130lk olarak oyunlar\u0131 kontrol edebilecekleri bir platform olu\u015fturmalar\u0131 ve ev i\u00e7inde kullan\u0131lan interneti kontrol etmeleri gerekiyor. Ebeveynler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n odalar\u0131nda yaln\u0131z ba\u015f\u0131na oynamalar\u0131na izin vermeyerek, ortak kullan\u0131lan ortamlarda oynamalar\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131lar. Bu \u015feklide \u00e7ocuklar\u0131 rahatl\u0131kla g\u00f6zlemleyebilirler. Bunun yan\u0131 s\u0131ra oyunda \u00e7ocu\u011fun harcad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131 kontrol etmeleri laz\u0131m. Teknoloji kullan\u0131m\u0131na s\u00fcresel olarak s\u0131n\u0131rlama getirmeliler. 0-2 ya\u015f grubundaki \u00e7ocuklar kesinlikle teknolojik ara\u00e7larla bir araya gelmemeli. 4 ya\u015ftan itibaren yakla\u015f\u0131k yar\u0131m saatlik bir kullan\u0131ma izin verilmeli. \u0130lkokul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fun ise teknolojiyi kullanmas\u0131 g\u00fcnde 45 dakikay\u0131 ge\u00e7memeli. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnde iki saatin \u00fczerinde oyun oynayan \u00e7ocuklarda baz\u0131 belirtiler ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015fl\u0131yor. \u00c7ocuklar sinir ve \u00f6fke kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flayam\u0131yor. Stresle ilgili ciddi sorunlar\u0131 olabiliyor. Dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve derslerinde konsantrasyon eksikli\u011fi g\u00f6zlemleniyor. \u00c7ok fazla oturmaktan kaynaklanan sa\u011fl\u0131k problemleri ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015fl\u0131yor. B\u00fcy\u00fcme \u00e7a\u011flar\u0131nda fiziksel fonksiyonlar\u0131nda bozukluklarla kar\u015f\u0131la\u015fabiliyorlar\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cOyunu yasaklamay\u0131n, kontrol\u00fc sa\u011flay\u0131n\u201d<\/p>\n
Dijital oyun oynama etkinli\u011finin yads\u0131namaz bir ger\u00e7ek oldu\u011funu ve tamamen yasaklanmas\u0131n\u0131n bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmeyece\u011fini ifade eden Yen\u011fin, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\u201cAileler dijital oyunlar\u0131 yasaklamas\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu \u00e7ocuklardan uzak tutamay\u0131z. Ancak kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flayabiliriz. \u00d6zellikle y\u00fcz y\u00fcze ileti\u015fim \u00e7ok \u00f6nemli. Evin i\u00e7inde, ayn\u0131 ortamda y\u00fcz y\u00fcze ileti\u015fim kopar\u0131lmamal\u0131. \u00c7ocukla diyalog kurmak ve sorunlar\u0131 bu \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015fmak \u00f6nemli. Aksi takdirde \u00e7ocuklar kendilerini soyutlay\u0131p, oyunun ger\u00e7ek bir d\u00fcnya oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek, kendilerini ailelerinden soyutluyorlar. B\u00f6ylece u\u00e7suz bucaks\u0131z bir veri taban\u0131 olan internette kimi zaman yanl\u0131\u015f oyunlar\u0131 tercih edebiliyorlar. Bununla ilgili ya\u015fanan en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lardan biri oyunlar \u00fczerinden ya\u015fanan intihar olaylar\u0131d\u0131r. Bu oyunlarda verilmi\u015f olan g\u00f6revlere g\u00f6re kendilerine zarar veriyorlar. Ne yaz\u0131k ki bu oyunlar\u0131n say\u0131s\u0131 daha da artacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak gerekir. Dijital oyunlar\u0131 faydaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in onlara kendi oyunlar\u0131n\u0131 yazmalar\u0131n\u0131 ve kodlama yapmay\u0131 \u00f6\u011fretmeliyiz.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130STANBUL AYDIN \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 \u0130LET\u0130\u015e\u0130M FAK\u00dcLTES\u0130 YEN\u0130 MEDYA B\u00d6L\u00dcM BA\u015eKANI DO\u00c7. DR. DEN\u0130Z YEN\u011e\u0130N, YAPILAN ARA\u015eTIRMALARA G\u00d6RE \u00c7OCUKLARIN Y\u00dcZDE 80\u2019\u0130N\u0130N D\u0130J\u0130TAL OYUNLARI TERC\u0130H ETT\u0130\u011e\u0130 G\u00dcN\u00dcM\u00dcZDE, A\u0130LELERE \u00d6NEML\u0130 G\u00d6REVLER D\u00dc\u015eT\u00dc\u011e\u00dcN\u00dc \u0130FADE ETT\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28489,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[655],"tags":[1581,2541,2152,332,11503,11504],"class_list":["post-28488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-son-dakika","tag-ailelere","tag-karsi","tag-olduren","tag-onemli","tag-oyunlara","tag-uyarilar"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/olduren-oyunlara-karsi-ailelere-onemli-uyarilar_9ab730f.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-7pu","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28488"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28488\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28489"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}