{"id":43711,"date":"2019-02-18T10:51:28","date_gmt":"2019-02-18T07:51:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/sigara-omurden-15-yil-caliyor\/"},"modified":"2019-02-18T10:51:28","modified_gmt":"2019-02-18T07:51:28","slug":"sigara-omurden-15-yil-caliyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/sigara-omurden-15-yil-caliyor\/","title":{"rendered":"Sigara \u00f6m\u00fcrden 15 y\u0131l \u00e7al\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Salih Bilgin, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131n, ki\u015filerin hayat\u0131ndan ortalama 15 y\u0131l \u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Gen\u00e7ler aras\u0131nda sigara kullan\u0131m\u0131 \u00f6nemli bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yor. Sigara t\u00fcketiminde ya\u015f ortalamas\u0131 her ge\u00e7en y\u0131l d\u00fc\u015ferken, ailelere ise bu konuda \u00f6nemli sorumluluklar d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ailelerin sigara kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmas\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n sigaraya olan e\u011filimini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131yor. Ayr\u0131ca ailelerin \u00e7ocuklar\u0131 ile do\u011fru ileti\u015fim kurmalar\u0131 ve sigaran\u0131n tehlikelerini erken ya\u015flarda \u00f6\u011fretmeleri, onlar\u0131 sigaran\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan korumaya yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n<p>Medicana Samsun Hastanesi G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Uzm. Dr. Salih Bilgin sigara ile m\u00fccadele konusunda bilgi verdi. Dr. Bilgin, \u201cT\u00fct\u00fcn\u00fcn yanmas\u0131yla yakla\u015f\u0131k 4 bin kimyasal madde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Bu maddelerin neredeyse tamam\u0131 kanserojen \u00f6zellik ta\u015f\u0131r. Duman\u0131ndaki karbon monoksit ve nitrojen oksit gibi gazlarsa, kandaki oksijen miktar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na yol a\u00e7ar. Ayr\u0131ca beyne ve di\u011fer organlara yeterli oksijenin iletilmesine engel olur. Bu da kalbin oksijen i\u00e7in daha fazla kan pompalama i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirmesine, dolay\u0131s\u0131yla daha h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na yola a\u00e7ar. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re sigara kullan\u0131m\u0131, ki\u015filerin ya\u015fam\u0131ndan ortalama 15 y\u0131l \u00e7al\u0131yor. \u00d6yle ki; sigara i\u00e7en ki\u015filerin, hi\u00e7 i\u00e7memi\u015f olanlara oranla orta ya\u015f d\u00f6neminde iki kat \u00f6l\u00fcm riski bulunuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc aktif sigara kullan\u0131c\u0131lar\u0131nda \u00e7ok s\u0131k ani kalp \u00f6l\u00fcmleri, kol ve bacaklarda zay\u0131f kan dola\u015f\u0131m\u0131 olan periferik damar hastal\u0131\u011f\u0131 ve kalp damarlar\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 olan koroner arter hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Sigara kullan\u0131m\u0131 \u00fclkemizde her y\u0131l 100 bin, d\u00fcnyada ise 5 milyon ki\u015fiyi hayattan kopar\u0131yor. Yani, d\u00fcnya genelindeki her 10 \u00f6l\u00fcm sigara sebepli geli\u015firken, bu \u00f6l\u00fcmlerin yar\u0131s\u0131 \u00c7in, Hindistan, ABD ve Rusya\u2019da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cNargile ve elektronik sigaralar\u0131n zararlar\u0131 saymakla bitmiyor\u201d<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir duman \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn masum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Bilgin, \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131 zararl\u0131 kabul ederek di\u011fer t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerine ra\u011fbet g\u00f6sterme gibi bir hataya d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcyor. \u00d6zellikle gen\u00e7ler aras\u0131nda adeta trend haline gelen nargile ve elektronik sigaralar\u0131n zararlar\u0131 saymakla bitmiyor. Bilhassa i\u00e7erisinde sigaradan daha y\u00fcksek oranda nikel, kobalt ve kur\u015fun gibi a\u011f\u0131r metaller bulunan nargile, insan v\u00fccuduna ortalama 5 paket sigaraya e\u015f de\u011ferde zarar veriyor. K\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131yasla; sigarada 30 ile 80 nanogram kur\u015fun bulunurken, nargilede bu oran 6870 nanograma kadar \u00e7\u0131k\u0131yor. Yine ba\u015fka bir \u00f6rnekle; sigara duman\u0131nda 45 ile 125 ng. arsenik bulunurken, nargilede 165 ng. yer al\u0131yor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;Elektronik sigaran\u0131n zararlar\u0131 normal sigarayla e\u015f de\u011ferde&#8221;<\/p>\n<p>Sigaray\u0131 b\u0131rakana dek alternatif olarak g\u00f6r\u00fclen elektronik sigaralar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn daha fazla yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Dr. Bilgin, \u201cFakat inan\u0131lan\u0131n aksine, elektronik sigaralar, normal sigarayla e\u015fit \u00f6l\u00e7\u00fcde zarara sebep oluyor. Bilinmelidir ki; elektronik sigaralar asla masum de\u011fil, i\u00e7erisindeki s\u0131v\u0131larsa tam bir kanser tetikleyicisidir. Elektronik sigaralar\u0131n i\u00e7indeki s\u0131v\u0131larda anabasine, myosmine ve beta nikotryine gibi sa\u011fl\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131 maddeler bulunur. Masum san\u0131lan bu cihazlar, nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tetikleme riski ta\u015f\u0131rken, nikotin zehirlemesine de zemin haz\u0131rlayabilir.<\/p>\n<p>Sigaray\u0131 b\u0131rakmak zor de\u011fil\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Salih Bilgin \u015fu bilgiler verdi:<\/p>\n<p>\u201cSigaray\u0131 uzun s\u00fcredir b\u0131rakmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor fakat i\u015fe nereden ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyenlerdenseniz dikkat. Bu kurallar\u0131 ba\u015flama \u00e7izgisi olarak belirleyebilirsiniz. \u0130\u015fe \u00f6ncelikle, kendi kendinize verece\u011finiz sa\u011flam bir kararla ba\u015flay\u0131n ve gerekli kurallara uymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Sizi sigara kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelten duygusal ya da psikolojik nedenleri belirleyin. Daha sonra bu fakt\u00f6rlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in kendinize yolla \u00e7izin. Unutmay\u0131n; sigara, sizin asla \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolunuz de\u011fil. Sigaraya meyil hissetti\u011finizde sizi al\u0131koyacak alternatifler geli\u015ftirin. Su t\u00fcketimi, d\u00fc\u015f\u00fck kalorili sa\u011fl\u0131kl\u0131 at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar, nikotin sak\u0131z\u0131 veya nikotin band\u0131 kullan\u0131m\u0131, derin nefes al\u0131\u015fveri\u015fi, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, ya da sizi me\u015fgul edecek hobiler, yaln\u0131zca birka\u00e7 se\u00e7enektir. Sigaralar\u0131 toplu halde istiflemek yerine, tekli paketler halinde ve her seferinde farkl\u0131 markalardan almaya \u00f6zen g\u00f6sterin. Tad\u0131n\u0131 sevmeyece\u011finiz sigaralar sizi zamanla ondan so\u011futacakt\u0131r. Sigaralar\u0131 elinizin alt\u0131nda bulundurmaktan ziyade, ula\u015fman\u0131z\u0131n g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu yerlerde tutun. Paket, cebinizde ya da \u00e7antan\u0131zda de\u011fil, sizden uzakta dursun. Yak\u0131n\u0131n\u0131zda olmayan sigara akl\u0131n\u0131zda da olmayacakt\u0131r. Sigaray\u0131 yemek yemekle veya sohbet etmekle olan ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kopar\u0131n. Yeme\u011finizi sigaras\u0131z da keyifle bitirebilir, sohbetlerinizi onsuz da tatland\u0131rabilirsiniz. Kendiniz ve sevdikleriniz i\u00e7in yapabilecekleriniz var.  \u2018Y\u0131llard\u0131r sigara i\u00e7iyorum, bu saatten sonra b\u0131raksam ne olur\u2019 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, sigara konusunda en fazla yap\u0131lan hatalar aras\u0131nda yer al\u0131yor. Fakat sigaray\u0131 b\u0131rakt\u0131ktan hen\u00fcz 20 dakika sonra bile v\u00fccutta olumlu de\u011fi\u015fiklikler ya\u015fanmaya ba\u015flar. Zamanla kan bas\u0131nc\u0131 ve nab\u0131z normale d\u00f6ner, el ve ayakta kan dola\u015f\u0131m\u0131 d\u00fczelir. Kan oksijen d\u00fczeyi normale d\u00f6ner, kalp krizi ge\u00e7irme riski azal\u0131r. V\u00fccut karbonmonoksitten ar\u0131n\u0131r. Kandaki nikotin d\u00fczeyi azald\u0131\u011f\u0131ndan tat ve koku duyusu artar. \u0130lerleyen y\u0131llarda ise t\u00fcm v\u00fccuttaki dola\u015f\u0131m d\u00fczelir. Solunum yolu enfeksiyonlar\u0131na yakalanma riski azal\u0131r. Y\u00fcr\u00fcrken yorulma ve t\u0131kanma daha az g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Akci\u011fer kanseri riski sigara i\u00e7enlere g\u00f6re y\u00fczde 50 azal\u0131r.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00d6\u011e\u00dcS HASTALIKLARI UZMANI DR. SAL\u0130H B\u0130LG\u0130N, YAPILAN ARA\u015eTIRMALARA G\u00d6RE S\u0130GARA KULLANIMININ, K\u0130\u015e\u0130LER\u0130N HAYATINDAN ORTALAMA 15 YIL \u00c7ALDI\u011eINI S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":43712,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[658],"tags":[8133,15200,1070,231],"class_list":["post-43711","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-caliyor","tag-omurden","tag-sigara","tag-yil"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/sigara-omurden-15-yil-caliyor_8270ffd.jpg?fit=772%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-bn1","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43711","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43711"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43711\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43712"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}