{"id":73979,"date":"2019-03-06T10:57:18","date_gmt":"2019-03-06T07:57:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/turkiyede-gunluk-tuz-kullanimi-normale-gore-2-kat-fazla\/"},"modified":"2019-03-06T10:57:18","modified_gmt":"2019-03-06T07:57:18","slug":"turkiyede-gunluk-tuz-kullanimi-normale-gore-2-kat-fazla","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/turkiyede-gunluk-tuz-kullanimi-normale-gore-2-kat-fazla\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de g\u00fcnl\u00fck tuz kullan\u0131m\u0131 normale g\u00f6re 2 kat fazla"},"content":{"rendered":"<p>Mersin \u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcr\u00fc Sinan Bah\u00e7ac\u0131, tuz kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in herkesin birlikte hareket etmesi gerekti\u011fini vurgulayarak, &#8220;D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) g\u00fcnl\u00fck ki\u015fi ba\u015f\u0131 tuz t\u00fcketimini 5 gram\u0131n alt\u0131nda \u00f6nermektedir. 2017 y\u0131l\u0131nda DS\u00d6 i\u015fbirli\u011finde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u2019T\u00fcrkiye hane halk\u0131 sa\u011fl\u0131k ara\u015ft\u0131rmas\u0131na\u2019 g\u00f6re g\u00fcnl\u00fck ki\u015fi ba\u015f\u0131 tuz yakla\u015f\u0131k t\u00fcketiminin g\u00fcnl\u00fck 10 gram oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu de\u011fer DS\u00d6\u2019n\u00fcn \u00f6nerdi\u011fi g\u00fcnl\u00fck t\u00fcketim miktar\u0131n\u0131n 2 kat\u0131d\u0131r&#8221; dedi.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Tuza Dikkat Haftas\u0131 kapsam\u0131nda a\u00e7\u0131klama yapan Mersin \u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcr\u00fc Sinan Bah\u00e7ac\u0131, daha az tuz t\u00fcketimi i\u00e7in birlikte hareket edilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi. D\u00fcnyada tuzun t\u00fcketimini azaltmak i\u00e7in bir\u00e7ok \u00fclkenin uzun zamandan beri \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Bah\u00e7ac\u0131, &#8220;DS\u00d6 g\u00fcnl\u00fck ki\u015fi ba\u015f\u0131 tuz t\u00fcketimini 5 gram\u0131n alt\u0131nda \u00f6nermektedir ve bu miktar bir tatl\u0131 ka\u015f\u0131\u011f\u0131 veya tepeleme bir \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131na denk gelmektedir. G\u00fcnl\u00fck olarak t\u00fcketilmesi \u00f6nerilen bu miktar, g\u00fcn i\u00e7inde t\u00fcm besinlerimizle ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z tuzu da kapsamaktad\u0131r. Baz\u0131 \u00fclkelerde ana tuz kayna\u011f\u0131 birey taraf\u0131ndan eklenen tuzdur, ancak bu sadece tuzluktan gelmez, soya sosu gibi tuzlu soslar, tuzun d\u00fcnyadaki diyetlere b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131d\u0131r. Ancak bir\u00e7ok \u00fclkede, yedi\u011fimiz tuzun y\u00fczde 80\u2019e varan k\u0131sm\u0131, i\u015flenmi\u015f, paketlenmi\u015f g\u0131dalarda &#8211; ekmek, kahvalt\u0131 gevrekleri veya haz\u0131r yemekler gibi veya restoran yemeklerinde, kafeterya yemeklerinde ve ev d\u0131\u015f\u0131nda kalan di\u011fer yerlerde bulunan tuzlardan gelmektedir&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;2 kat fazla tuz t\u00fcketiyoruz&#8221;<\/p>\n<p>Tuzun sa\u011fl\u0131k i\u00e7in zararl\u0131 oldu\u011funun bilinmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Bah\u00e7ac\u0131, &#8220;2017 y\u0131l\u0131nda DS\u00d6 i\u015fbirli\u011finde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca ger\u00e7ekle\u015ftirilen T\u00fcrkiye hane halk\u0131 sa\u011fl\u0131k ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re g\u00fcnl\u00fck ki\u015fi ba\u015f\u0131 tuz yakla\u015f\u0131k t\u00fcketiminin g\u00fcnl\u00fck 10 gram oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu de\u011fer DS\u00d6\u2019n\u00fcn \u00f6nerdi\u011fi g\u00fcnl\u00fck t\u00fcketim miktar\u0131n\u0131n iki kat\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 tuz t\u00fcketiminin azalt\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca \u2019T\u00fcrkiye A\u015f\u0131r\u0131 Tuz T\u00fcketiminin Azalt\u0131lmas\u0131 Program\u0131\u2019 y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte ve \u00e7ok sekt\u00f6rl\u00fc bir yakla\u015f\u0131mla kademeli olarak tuz t\u00fcketiminin azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmakta, ilgili kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131, \u00fcniversiteler, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, \u00f6zel sekt\u00f6r ile i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu i\u015fbirli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00f6rnek te\u015fkil edecek olan ve a\u015f\u0131r\u0131 tuz t\u00fcketiminin azalt\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacak iki i\u015fbirli\u011fi protokol\u00fc haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan ilki \u2019Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Beslenme ve Hareketli Hayat \u0130\u015fbirli\u011fi Platformu, A\u015f\u0131r\u0131 Tuz T\u00fcketiminin Azalt\u0131lmas\u0131 Protokol\u00fc\u2019d\u00fcr. 30 Ekim 2018 tarihinde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile T\u00fcrkiye G\u0131da ve \u0130\u00e7ecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu i\u015fbirli\u011fi protokol\u00fcyle ile g\u0131da ve i\u00e7ecek sekt\u00f6r\u00fc taraf\u0131ndan toplumda tuz t\u00fcketiminin azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131 ile \u00e7e\u015fitli faaliyetler y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, belirlenen ambalajl\u0131 g\u0131da kategorilerinde tuz\/sodyum azaltma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi planlanm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011feri ise T\u00fcrkiye Lokantac\u0131lar ve Pastac\u0131lar Federasyonu ile T\u00fcm A\u015f\u00e7\u0131lar ve Pastac\u0131lar Konfederasyonunu ile Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda 28 \u015eubat tarihinde imzalanan \u2019Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Beslenme ve Hareketli Hayat \u0130\u015fbirli\u011fi Platformu, A\u015f\u0131r\u0131 Tuz ve \u015eeker Kullan\u0131m\u0131n\u0131 Azaltan Lokantac\u0131lar ve Pastac\u0131lar Protokol\u00fc\u2019d\u00fcr. Bu protokollerle paketli g\u0131dalarda ve lokanta pastanelerde tuz i\u00e7eri\u011finde tedrici olarak 2023 y\u0131l\u0131na kadar azalma planlanmaktad\u0131r&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Tuz t\u00fcketimini azaltma \u00f6nerileri<\/p>\n<p>Tuz t\u00fcketimi konusunda \u00f6nerilerde de bulunan Bah\u00e7ac\u0131, a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>&#8220;Tuz t\u00fcketimi azalt\u0131lmal\u0131d\u0131r. G\u00fcnl\u00fck olarak 5 gram\u0131 ge\u00e7memeli ve iyotlu tuz kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Besin sanayisinde kullan\u0131lan ve genellikle ambalajl\u0131 besinlerin besin etiketinde yer alan mono sodyum glutamat, sodyum nitrat, sodyum bikarbonat, sodyum sitrat, sodyum askorbat ve benzeri t\u00fcm sodyumlu bile\u015fiklerin t\u00fcketimine dikkat edilmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar besinin tuz\/sodyum i\u00e7eri\u011fini art\u0131rmaktad\u0131r. Yemek haz\u0131rlama, pi\u015firme ve t\u00fcketim s\u0131ras\u0131nda ilave edilen tuz miktar\u0131 azalt\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hatta besinlerin bile\u015fiminde sodyum bulunmas\u0131 nedeniyle haz\u0131rlama ve pi\u015firme s\u0131ras\u0131nda m\u00fcmk\u00fcnse tuz eklenmemelidir. Sofrada yemeklere tuz ilavesi yap\u0131lmamal\u0131 ve sofradan tuzluk kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Haz\u0131r soslar, at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131k \u00fcr\u00fcnler, tuzlanm\u0131\u015f kuru yemi\u015fler, tur\u015fu ve salamura, bal\u0131k konserveleri, tuzlanm\u0131\u015f, t\u00fcts\u00fclenmi\u015f veya salamura edilmi\u015f et ve bal\u0131k \u00fcr\u00fcnleri ile aromal\u0131\/aromas\u0131z, do\u011fal\/do\u011fal olmayan mineralli i\u00e7ecekler y\u00fcksek miktarda tuz i\u00e7ermeleri nedeniyle az t\u00fcketilmelidir. Geleneksel olarak evlerde haz\u0131rlanan tur\u015fu, sal\u00e7a, tarhana, kurut, yaprak salamuras\u0131 ve benzeri yiyeceklerin tuz i\u00e7eri\u011fi fazlad\u0131r. Bu nedenle daha az t\u00fcketilmeli ve haz\u0131rlarken y\u00fcksek miktarda tuz kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Salamura \u00fcr\u00fcnlerin tuz i\u00e7eri\u011finin azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in suda y\u0131kama ve bekletme gibi i\u015flemler uygulanabilir. Sat\u0131n al\u0131nan i\u015flenmi\u015f \u00fcr\u00fcnlerin etiket bilgisi mutlaka okunmal\u0131, tuzsuz yada tuzu azalt\u0131lm\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnler tercih edilmelidir. Ambalajl\u0131 t\u00fcketime sunulan g\u0131dalar\u0131n i\u00e7eri\u011fi etiket bilgisinden okunmal\u0131 ve benzer g\u0131dalarda tuz ve tuz yerine ge\u00e7en maddelerin miktarlar\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fck olanlar tercih edilmelidir. Ev d\u0131\u015f\u0131 beslenmede yemeklerin ve besinlerin i\u00e7indeki tuz miktar\u0131 \u00f6\u011frenilerek m\u00fcmk\u00fcnse az tuzlu veya tuzsuz haz\u0131rlanmas\u0131 istenmelidir. Tuz yerine do\u011fal lezzet artt\u0131r\u0131c\u0131lar kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tuz t\u00fcketiminin azalt\u0131lmas\u0131 konusunda bir s\u00fcre \u0131srarl\u0131 davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ki\u015finin tuzu azalt\u0131lm\u0131\u015f beslenme bi\u00e7imine al\u0131\u015fabilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MERS\u0130N \u0130L SA\u011eLIK M\u00dcD\u00dcR\u00dc DR. S\u0130NAN BAH\u00c7ACI, TUZ KULLANIMINI AZALTMAK \u0130\u00c7\u0130N HERKES\u0130N B\u0130RL\u0130KTE HAREKET ETMES\u0130 GEREKT\u0130\u011e\u0130N\u0130 VURGULAYARAK, &#8220;D\u00dcNYA SA\u011eLIK \u00d6RG\u00dcT\u00dc (DS\u00d6) G\u00dcNL\u00dcK K\u0130\u015e\u0130 BA\u015eI TUZ T\u00dcKET\u0130M\u0130N\u0130 5 GRAMIN ALTINDA \u00d6NERMEKTED\u0130R. 2017 YILINDA DS\u00d6 \u0130\u015eB\u0130RL\u0130\u011e\u0130NDE SA\u011eLIK BAKANLI\u011eINCA GER\u00c7EKLE\u015eT\u0130R\u0130LEN &#8216;T\u00dcRK\u0130YE HANE HALKI SA\u011eLIK ARA\u015eTIRMASINA&#8217; G\u00d6RE G\u00dcNL\u00dcK K\u0130\u015e\u0130 BA\u015eI TUZ YAKLA\u015eIK T\u00dcKET\u0130M\u0130N\u0130N G\u00dcNL\u00dcK 10 GRAM OLDU\u011eU SAPTANMI\u015eTIR. BU DE\u011eER DS\u00d6&#8217;N\u00dcN \u00d6NERD\u0130\u011e\u0130 G\u00dcNL\u00dcK T\u00dcKET\u0130M M\u0130KTARININ 2 KATIDIR&#8221; DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":73980,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[2142,4020,891,12539,3721,21527,2383,11578],"class_list":["post-73979","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-fazla","tag-gore","tag-gunluk","tag-kat","tag-kullanimi","tag-normale","tag-turkiyede","tag-tuz"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/turkiyede-gunluk-tuz-kullanimi-normale-gore-2-kat-fazla_5e4cd59.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-jfd","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73979\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73980"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}